Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Witoogparkiet

Witoogparkiet | Psittacara leucophthalmus

White-eyed Parakeet | Aratinga ojiblanca | Periquitão

De witoogparkiet is een grote, groene parkiet van het Amazonelaagland en een van de wijdst verspreide soorten van zijn geslacht. Hij leeft in groepen die soms tientallen tot honderden vogels tellen en samen slapen in palmen of op rotswanden. In de vlucht toont de ondervleugel een combinatie van rood en geel.

Witoogparkiet (Psittacara leucophthalmus)
Foto: Wagner Machado Carlos Lemes — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Schelle, schorre kreten, zoals een herhaald krie-ah of kreek, in de vlucht en in rust; groepen maken veel lawaai bij de slaapplaatsen.

Luister: RoepXC1135506

Opname: Marcos E. Sosa — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

32–35 cm, met een lange, spitse staart en een licht hoornkleurige snavel. Het kleed is groen, met verspreide rode veertjes op kop en halszijden; de hoeveelheid rood verschilt per vogel. Rond het oog zit een brede, kale, witte ring. De vleugelboeg en de kleine ondervleugeldekveren zijn rood, de grote ondervleugeldekveren geel; dit is in de vlucht te zien als een rode en gele baan. De slagpennen en de staart zijn van onderen olijfgeel. De seksen zijn gelijk; jonge vogels missen het rood op kop en vleugel en hebben groene ondervleugeldekveren.

Verwarrings­soorten

De weddells aratinga Aratinga weddellii is kleiner, met een grijsbruine kop en een zwarte snavel. De blauwkroonparkiet Thectocercus acuticaudatus heeft een blauwe kruin en geen rood of geel onder de vleugel. De roodmaskeraratinga Psittacara mitratus heeft rood op voorhoofd en wangen en leeft in de Andes. De roodschouderara Diopsittaca nobilis is kleiner, met een blauwe voorkruin en een kale, witte gezichtshuid tot aan de snavel. De dwergara Ara severus is groter, met een kastanjebruin voorhoofd en een donkere snavel.

Leefgebied

Bosranden, várzea, riviereilanden, galerijbos, palmmoerassen en halfopen land met bomen in het laagland en de voetheuvels, tot rond 1200 m, plaatselijk hoger. Eet zaden, vruchten, bloemen en nectar. Broedt in boomholten, holten in rotswanden en soms in gebouwen.

Verspreiding en trek

In Colombia in het laagland ten oosten van de Andes, in de Amazone en plaatselijk in de llanos. In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het oostelijke laagland en de voetheuvels. In Bolivia in het noorden en oosten van het laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, Brazilië, Paraguay en het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs de grote rivieren in het Amazonegebied, bijvoorbeeld rond Puerto Maldonado of Leticia, waar groepen 's avonds naar slaapplaatsen in palmen en op rivieroevers vliegen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort wordt plaatselijk gevangen voor de kooivogelhandel, maar verdraagt een open en verstoord landschap en is in grote delen van het laagland algemeen.

Wetenschappelijke naam

Psittacara leucophthalmus | (Müller, 1776) (GBIF: Aratinga leucophthalma)

Müller beschreef de soort in 1776 als Psittacus leucophthalmus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Psittacara werd in 1825 ingevoerd door Vigors. De geslachtsnaam combineert Latijn psittacus, 'papegaai', met ara, 'ara', een naam van Tupi-oorsprong. Grieks leukos, 'wit', en ophthalmos, 'oog', naar de witte oogring. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guyana's.