Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Roodvoorhoofdparkiet

Roodvoorhoofdparkiet | Psittacara wagleri

Scarlet-fronted Parakeet | Aratinga frentirroja | Periquitão-de-testa-vermelha

De roodvoorhoofdparkiet is een grote, groene parkiet met een rood voorhoofd, die in de Andes van Colombia tot Peru leeft. Hij broedt en slaapt in kolonies in holten in steile rotswanden en vliegt van daaruit in luidruchtige groepen naar bos en akkers. De noordelijke vogels (Colombia) en de zuidelijke (Ecuador en Peru) verschillen in grootte en in het rood op de vleugel, en worden soms als twee soorten beschouwd.

Roodvoorhoofdparkiet (Psittacara wagleri)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Luide, schorre en raspende kreten, zoals een herhaald kreeh-kreeh, vooral in de vlucht; bij de kolonies een aanhoudend lawaai.

Luister: RoepXC614035

Opname: Mauricio Cuellar Ramirez (@Birding.travel) — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

36–40 cm, met een lange, spitse staart en een licht hoornkleurige snavel. Het kleed is groen, met een rood voorhoofd en voorkruin. Rond het oog zit een kale, witachtige ring. De dijen zijn vaak rood. Bij de zuidelijke vogels in Ecuador en Peru, die groter zijn, is ook de voorrand van de vleugel bij de vleugelboeg rood; bij de noordelijke ontbreekt dit vrijwel. De ondervleugel is groen met olijfgele slagpennen. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben weinig of geen rood op het voorhoofd.

Verwarrings­soorten

De roodmaskeraratinga Psittacara mitratus heeft rood dat onregelmatiger over voorhoofd en wangen verspreid is en leeft op de oostflank van Peru en in Bolivia. De guayaquilaratinga Psittacara erythrogenys heeft een geheel rode kop en leeft vooral in het droge laagland. De witoogparkiet Psittacara leucophthalmus heeft verspreide rode veertjes op de kop en een rode en gele ondervleugel en leeft in het laagland. De goudpluimparkiet Leptosittaca branickii heeft geen rood en een gele pluim langs het oog.

Leefgebied

Vochtig en droog bergbos, droge valleien, ravijnen en akkerland met bosresten, meestal tussen 500 en 2800 m, in het westen van Peru ook lager. Eet zaden, vruchten en bloemen en bezoekt maïsakkers. Broedt in kolonies in holten in steile rotswanden en ravijnen, waar de vogels ook samen slapen.

Verspreiding en trek

In Colombia in alle drie de Andesketens, in de Sierra Nevada de Santa Marta en de Serranía de Perijá. In Ecuador op de westflank en in de droge Andesdalen van het zuiden (Loja, El Oro). In Peru op de westflank en in de westelijke Andesdalen, zuidelijk tot in het zuiden van het land, en plaatselijk in de bovenloop van de Marañón. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Bij rotswanden en ravijnen met broedkolonies, bijvoorbeeld in de droge dalen van Loja in Ecuador of in de valleien op de westflank van Peru; groepen vertrekken vroeg in de ochtend en keren laat in de middag terug.

Staat van instandhouding

Gevoelig. De stand is afgenomen door vangst voor de kooivogelhandel en door het kappen van bergbos; vervolging als schadelijk voor maïs speelt plaatselijk ook een rol. Waar de kolonies ongestoord blijven, houdt de soort stand in een agrarisch landschap.

Wetenschappelijke naam

Psittacara wagleri | (Gray, 1845) (GBIF: Aratinga wagleri)

Gray beschreef de soort in 1845 als Conurus Wagleri; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Psittacara werd in 1825 ingevoerd door Vigors. De geslachtsnaam combineert Latijn psittacus, 'papegaai', met ara, 'ara', een naam van Tupi-oorsprong. Vernoemd naar Johann Georg Wagler (1800–1832), Duits zoöloog die over papegaaien en reptielen publiceerde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.