Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Roodmaskeraratinga

Roodmaskeraratinga | Psittacara mitratus

Mitred Parakeet | Aratinga mitrada | Periquitão-mitrado

De roodmaskeraratinga is een grote, zware parkiet van de oostelijke Andes van Peru tot Argentinië, met een rood gezicht dat per vogel sterk verschilt. Hij leeft in bergbos en droge Andesdalen en broedt en slaapt in rotswanden. In de dalen van Bolivia is hij een vertrouwde verschijning boven akkers en dorpen.

Roodmaskeraratinga (Psittacara mitratus)
Foto: Gary T. Leavens — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Luide, schorre kreten, zoals een herhaald kreeh of tsjie-ak, vooral in de vlucht; groepen zijn aanhoudend luidruchtig.

Luister: RoepXC931278

Opname: Jorge Leitão — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

34–38 cm, met een lange, spitse staart en een zware, licht hoornkleurige snavel. Het kleed is groen. Voorhoofd, teugel en een deel van de wangen zijn rood, vaak met losse rode veertjes rond oog en keel; de grens van het rood is onregelmatig. Rond het oog zit een kale, witachtige ring. De vleugelboeg is groen, zonder rood. De ondervleugel is groen met olijfgele slagpennen. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben minder rood op de kop.

Verwarrings­soorten

De roodvoorhoofdparkiet Psittacara wagleri heeft een strak afgegrensd rood voorhoofd, vaak rood aan de vleugelboeg, en leeft op de westflank van de Andes. De blauwkroonparkiet Thectocercus acuticaudatus heeft een blauwe kruin en geen rood op de kop. De witoogparkiet Psittacara leucophthalmus is kleiner, met een rode en gele ondervleugel, en leeft in het laagland. De soldatenara Ara militaris is veel groter, met een rood voorhoofd en een kale, roze gezichtshuid.

Leefgebied

Bergbos van de Yungas, droog bos en struweel in de Andesdalen, ravijnen en akkerland met bomen, meestal tussen 1000 en 3400 m. Eet zaden, vruchten en bloemen en bezoekt maïsakkers. Broedt en slaapt in groepen in holten in rotswanden en ravijnen.

Verspreiding en trek

In Peru langs de oostflank van de Andes en in de Andesdalen, vanaf het midden van het land zuidwaarts. In Bolivia in de Andes en de Yungas en in de droge valleien op de oostflank (La Paz, Cochabamba, Santa Cruz, Chuquisaca, Tarija). Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de droge Andesdalen van Bolivia, bijvoorbeeld rond Cochabamba en Samaipata, waar groepen bij rotswanden slapen en 's ochtends naar de akkers vliegen; in Peru in de dalen rond Cusco.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort wordt plaatselijk gevangen voor de kooivogelhandel en vervolgd als schadelijk voor maïs, maar verdraagt een agrarisch landschap en is in een groot deel van zijn verspreidingsgebied algemeen.

Wetenschappelijke naam

Psittacara mitratus | (Tschudi, 1844) (GBIF: Aratinga mitrata)

Tschudi beschreef de soort in 1844 als Conurus mitratus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Psittacara werd in 1825 ingevoerd door Vigors. De geslachtsnaam combineert Latijn psittacus, 'papegaai', met ara, 'ara', een naam van Tupi-oorsprong. Latijn mitratus, 'met een mijter', naar het rode voorhoofd en de rode kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Peru.