Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Guayaquilaratinga

Guayaquilaratinga | Psittacara erythrogenys

Red-masked Parakeet | Aratinga de Guayaquil | Aratinga-de-guayaquil

De guayaquilaratinga is een groene parkiet met een geheel rode kop, die van nature alleen in het westen van Ecuador en het noordwesten van Peru voorkomt. Hij is een kenmerkende vogel van het droge Tumbesbos. Door de handel in kooivogels leven er ook verwilderde groepen ver buiten het oorspronkelijke verspreidingsgebied, onder meer in Lima.

Guayaquilaratinga (Psittacara erythrogenys)
Foto: jorgebrito — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Schelle, schorre kreten, zoals een herhaald krie-krie of kreeh, vooral in de vlucht; groepen zijn luidruchtig bij slaapplaatsen.

Luister: ZangXC513934

Opname: Leonardo Ordóñez-Delgado — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

33 cm, met een lange, spitse staart en een licht hoornkleurige snavel. Het kleed is groen, met een geheel rode kop: voorhoofd, kruin, wangen en keel. Ook de dijen, de vleugelboeg en de kleine ondervleugeldekveren zijn rood; de grote ondervleugeldekveren zijn geel. Rond het oog zit een kale, witachtige ring. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels hebben een groene kop en krijgen het rood geleidelijk in de eerste jaren.

Verwarrings­soorten

De roodvoorhoofdparkiet Psittacara wagleri is groter, met alleen een rood voorhoofd, en leeft meestal hoger in de Andes. De el-oroparkiet Pyrrhura orcesi is kleiner, met alleen rood op het voorhoofd en een roodbruine staart, en leeft in vochtig bos. Jonge vogels met een groene kop lijken op andere groene parkieten; let dan op de rode vleugelboeg en de rode en gele ondervleugel.

Leefgebied

Droog loofbos, doornstruweel, halfdroog bos en de randen van vochtiger bos, ook akkerland met bomen en in Lima parken en tuinen, van zeeniveau tot rond 2500 m. Eet zaden, vruchten en bloemen. Broedt in boomholten en in holten in rotswanden.

Verspreiding en trek

In Ecuador in het westen, van Manabí zuidwaarts door Guayas, El Oro en Loja. In Peru in het noordwesten (Tumbes, Piura, Lambayeque, Cajamarca), met verwilderde groepen in en rond Lima. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Het natuurlijke verspreidingsgebied ligt geheel binnen het gidsgebied; verwilderde groepen leven ook elders, onder meer in Spanje en de Verenigde Staten.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het droge bos van Cerro Blanco bij Guayaquil, in Jorupe en Zapotillo in het zuiden van Ecuador en in de droge bossen van Tumbes in Peru. In Lima in parken en langs boomrijke straten.

Staat van instandhouding

Gevoelig. De stand is sterk afgenomen door vangst voor de kooivogelhandel en door het kappen van het droge bos van de Tumbesregio. In beschermde gebieden en plaatselijk in agrarisch land houdt de soort stand.

Wetenschappelijke naam

Psittacara erythrogenys | Lesson, 1844 (GBIF: Aratinga erythrogenys)

Lesson beschreef de soort in 1844 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Psittacara werd in 1825 ingevoerd door Vigors. De geslachtsnaam combineert Latijn psittacus, 'papegaai', met ara, 'ara', een naam van Tupi-oorsprong. Grieks eruthros, 'rood', en genus, 'wang': 'roodwangig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guayaquil, Ecuador.