Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Spikkelborstdwergspecht

Spikkelborstdwergspecht | Picumnus steindachneri

Speckle-chested Piculet | Carpinterito perlado | Pica-pau-anão-de-peito-pintado

De spikkelborstdwergspecht is een dwergspecht die alleen in het noorden van Peru voorkomt, in de dalen van de Utcubamba, de Alto Mayo en de bovenloop van de Huallaga. Hij heeft een zwarte borst met dichte witte stippels, een tekening die geen andere dwergspecht in het gidsgebied heeft. Door ontbossing in zijn kleine verspreidingsgebied geldt hij als gevoelig.

Spikkelborstdwergspecht (Picumnus steindachneri)
Foto: Thibaud Aronson — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoge, snelle, iets dalende triller, tsirrrr, en losse, dunne tsit-roepjes. Roffelt zacht op dunne takken.

Luister: ZangXC838736

Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10 cm, met een korte, rechte snavel en een korte, zachte staart. De kruin is zwart met witte stippels; het mannetje heeft daarnaast rode veertoppen op de voorkruin. De bovendelen zijn vrijwel effen grijsbruin. Keel en borst zijn zwart met dichte witte druppelvlekken, de buik is wit met zwarte dwarsbanden. De staart is zwart, met witte binnenvlaggen van de middelste veren. Het vrouwtje mist het rood op de kop.

Verwarrings­soorten

Lafresnayes dwergspecht Picumnus lafresnayi, lager op de oostflank, is van boven olijfgroener en van onder geheel gebandeerd, zonder zwarte borst. De goudkapdwergspecht Picumnus aurifrons van het laagland is kleiner, met een groenige rug en bij het mannetje een gele voorkruin. D'Orbigny's dwergspecht Picumnus dorbignyanus, verder naar het zuiden, is onder wit met zwarte schubben en heeft geen zwarte borst.

Leefgebied

Vochtig bergbos, bosranden, secundair bos en struikgewas met verspreide bomen, ook koffie-aanplant met schaduwbomen, ruwweg tussen 1000 en 2200 m. Foerageert op dunne takken, ranken en stengels in de lagere en middelste lagen, vaak met gemengde groepen. Eet kleine insecten, mieren en larven, die hij uit dode twijgen hakt. Broedt in een zelf uitgehakte holte in een dunne dode tak.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Peru: in het noorden, in de departementen Amazonas en San Martín, in de dalen van de Utcubamba, de Alto Mayo en de bovenloop van de Huallaga. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Endemisch voor het gidsgebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in bosranden en struikgewas langs de weg door het Alto Mayo-gebied, tussen Abra Patricia en Moyobamba, in gemengde groepen. Let op zacht getik in dunne takken.

Staat van instandhouding

Gevoelig. Het kleine verspreidingsgebied ligt in een streek waar bos snel plaatsmaakt voor landbouw, koffie en weiland; de soort verdraagt wel secundair bos en bosranden.

Wetenschappelijke naam

Picumnus steindachneri | Taczanowski, 1882

Taczanowski beschreef de soort in 1882 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Picumnus werd in 1825 ingevoerd door Temminck. De geslachtsnaam verwijst naar Picumnus, een Romeinse god van vruchtbaarheid en landbouw, broer van Pilumnus, wiens naam verwant is aan Latijn picus, 'specht'. De soortnaam eert Franz Steindachner (1834–1919), Oostenrijks zoöloog en ichtyoloog aan het Naturhistorisches Museum in Wenen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chirimoto, Amazonas, Peru.