Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Zebradwergspecht

Zebradwergspecht | Picumnus cirratus

White-barred Piculet | Carpinterito barrado | Pica-pau-anão-barrado

De zebradwergspecht is een wijdverbreide dwergspecht van het oosten van Zuid-Amerika, die in het gidsgebied alleen het zuidoosten van Bolivia bereikt. De onderkant is dicht zwart-wit gebandeerd, waaraan hij zijn naam ontleent. Zoals alle dwergspechten klimt hij door dunne takken en ranken en gebruikt hij zijn staart nauwelijks als steun.

Zebradwergspecht (Picumnus cirratus)
Foto: Gmmv1980 — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoge, snelle triller, tsirrrrr, en scherpe, losse tsik-roepjes. Roffelt kort en zacht op dode takjes.

Luister: ZangXC823235

Opname: Bernard BOUSQUET — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10 cm, met een korte, rechte snavel. De kruin is zwart met witte stippels; het mannetje heeft rode veertoppen op de voorkruin. De bovendelen zijn grijsbruin tot bruin. De wang is bruin, met een lichte streep achter het oog. De onderdelen zijn wit met regelmatige, dichte zwarte dwarsbanden van keel tot onderstaart. De staart is zwart, met witte binnenvlaggen van de middelste veren. Het vrouwtje heeft geen rood op de kop.

Verwarrings­soorten

D'Orbigny's dwergspecht Picumnus dorbignyanus, hoger in de Andes, is onder geschubd en gevlekt in plaats van regelmatig gebandeerd. De witschubdwergspecht Picumnus albosquamatus van het oostelijke laagland heeft zwarte schubben en vlekken op een witte onderkant en geen regelmatige banden. De roestnekdwergspecht Picumnus fuscus is onder okerkleurig en vrijwel ongetekend.

Leefgebied

Droogbos, Chaco-bos, galerijbos, bosranden en secundair struikgewas met verspreide bomen in het laagland en de lage uitlopers, tot ongeveer 1000 m. Foerageert op dunne takken en lianen in de lagere en middelste lagen, vaak in paren of met gemengde groepen. Eet mieren, termieten en insectenlarven. Broedt in een zelf uitgehakte holte in een dunne dode tak.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia in het zuidoosten, vooral in Santa Cruz, Chuquisaca en Tarija, in het Chaco-gebied en de aangrenzende droogbossen. Uit Peru zijn alleen enkele onbevestigde meldingen bekend; de soort is daar niet gevestigd. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Paraguay, het noorden van Argentinië, Uruguay, het oosten en zuiden van Brazilië en lokaal in de Guyana's.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in het Chaco-bos en de droogbossen van Santa Cruz en Tarija in gemengde groepen in de lagere takken. Het zachte getik en de hoge triller verraden de vogel vaak eerder dan het verenkleed.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en verdraagt secundair bos en bosranden.

Wetenschappelijke naam

Picumnus cirratus | Temminck, 1825

Temminck beschreef de soort in 1825 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Picumnus voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam verwijst naar Picumnus, een Romeinse god van vruchtbaarheid en landbouw, broer van Pilumnus, wiens naam verwant is aan Latijn picus, 'specht'. De soortnaam komt van Latijn cirratus, 'met krullend haar', van cirrus, 'krul, lok, franje'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Brazilië en Paraguay.