Alle soorten › Duifachtigen › Duiven › Teugelkwartelduif
Teugelkwartelduif | Zentrygon frenata
White-throated Quail-Dove | Paloma perdiz goliblanca | Pariri-de-garganta-branca
De teugelkwartelduif is een grote, gedrongen kwartelduif van de bergbossen van de Andes, van Colombia tot Bolivia. Hij leeft op de bosbodem, loopt met knikkende kop over het strooisel en vliegt bij verstoring met luid geklapper laag weg. De witte keel met een zwarte baardstreep, het 'teugel' waar de Nederlandse en de wetenschappelijke naam (frenata, 'met een teugel') naar verwijzen, is het kenmerk.
Geluid
Een diepe, holle, enkele roep, woeoe, met tussenpozen van enkele seconden lang herhaald, vaak in de schemering; klinkt ver door in het bos.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
30–34 cm, gedrongen, met een korte staart en vrij lange poten. Kruin en nek grijs, voorhoofd lichter. De keel is wit, begrensd door een smalle zwarte baardstreep, met een lichte wang en een donker streepje achter het oog. Mantel en vleugels warm roodbruin met een paarse glans op de bovenrug. Borst grijs, buik en onderstaartdekveren okerbruin. Poten roze tot rood. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn donkerder en bruiner, met roestkleurige bandering.
Verwarringssoorten
De bruine kwartelduif Zentrygon linearis leeft in het noorden van Colombia en in Venezuela; die heeft een roodbruinere kruin, een bruinere borst en een minder duidelijke baardstreep. Goldmans kwartelduif Zentrygon goldmani in het noordwesten van Colombia heeft een roestrode kruin en leeft lager. De rosse kwartelduif Geotrygon montana is kleiner en roder, met een lichte wangstreep, en leeft vooral in laagland en lage bergbossen.
Leefgebied
Vochtig bergbos en nevelwoud, vooral in het binnenste van het bos met een open ondergroei en veel strooisel, ook in ravijnen en oudere secundaire bossen, ongeveer tussen 1000 en 3000 m, het meest tussen 1500 en 2500 m. Loopt over de grond en eet zaden, gevallen vruchten en kleine ongewervelden. Het nest is een platform van takjes laag in een struik of boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in alle drie de Andesketens; in Ecuador op beide flanken van de Andes; in Peru op de oostflank en plaatselijk op de westflank in het noorden; in Bolivia op de oostflank in de Yungas. Ontbreekt in het laagland en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de schemering naar de diepe roep in het nevelwoud, bijvoorbeeld rond Mindo of langs de wegen op de oostflank van Ecuador en Peru. Bij voederplekken voor mierpitta's komt hij soms tevoorschijn.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Vrij algemeen in aaneengesloten bergbos, maar gevoelig voor kap en verstoring van de ondergroei.
Wetenschappelijke naam
Zentrygon frenata | (Tschudi, 1843)
Tschudi beschreef de soort in 1843 als Columba frenata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Zentrygon werd in 2013 ingevoerd door Banks, Weckstein, Remsen & Johnson. De geslachtsnaam is een samentrekking van de geslachten Zenaida en Geotrygon; Banks en collega's (2013) wilden zo de verwantschap met Zenaida en de kwartelduifvorm tot uitdrukking brengen. De soortnaam is Latijn frenatus, 'met teugel', naar de donkere streep over de wang. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Oosthelling van de Andes, Peru.