Alle soorten › Futen › Futen › Titicacafuut
Titicacafuut | Rollandia microptera
Titicaca Grebe | Zambullidor del Titicaca | Mergulhão-do-titicaca
De titicacafuut is een grote fuut die niet kan vliegen en alleen voorkomt op het Titicacameer en enkele meren in de omgeving, op ongeveer 3800 m hoogte. Zijn vleugels zijn sterk verkort; hij legt afstanden zwemmend en duikend af. De soort leeft vooral van kleine vissen en is daardoor sterk aan open water gebonden.
Geluid
Een reeks luide, fluitende tonen die in tempo toeneemt, vaak door paren in duet gegeven. Daarnaast korte, piepende contactroepen.
Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
40–45 cm, met een lange, slanke snavel en een langgerekt lichaam dat laag in het water ligt. In het broedkleed zijn kruin, korte kuif en achterhals zwartachtig, keel en wangen wit en voorhals en borst roodbruin; de flanken zijn donker gevlekt en de buik is wit. De snavel is geel met een donkere rug, het oog rood. Buiten de broedtijd is het kleed doffer en bruiner, met minder roodbruin op de hals. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels hebben een gestreepte kop.
Verwarringssoorten
De witwangfuut Rollandia rolland is veel kleiner, met een korte snavel, een zwarte kop met een witte, zwart gestreepte oorvlek en een roodbruine onderzijde; hij kan vliegen. De zilverfuut Podiceps occipitalis is kleiner en grijswit, met een korte, donkere snavel en een grijze kop. De reuzenfuut Podiceps major komt niet op de hoogvlaktemeren voor.
Leefgebied
Open water van grote en middelgrote meren op het altiplano, rond 3800 m, met velden van totoraries en waterplanten langs de oevers. Eet vooral kleine vissen, zoals soorten van het geslacht Orestias, die hij duikend vangt; daarnaast ongewervelden. Het nest is een drijvende hoop plantenmateriaal tussen de totora of andere oeverplanten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Peru op het Titicacameer en de nabijgelegen meren Umayo en Arapa (Puno). In Bolivia op het Boliviaanse deel van het Titicacameer en op het meer Uru Uru bij Oruro; vroeger ook op het meer Poopó, dat grotendeels is drooggevallen. Niet in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Op het Titicacameer bij Puno, rond de drijvende eilanden van de Uros, en op het Umayomeer bij Sillustani. In Bolivia langs de oevers bij Huatajata en Copacabana. Zoek de vogels op open water net buiten de rietkragen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd bedreigd (EN). De stand is in enkele decennia sterk afgenomen. De belangrijkste oorzaak is bijvangst in kieuwnetten van de visserij; daarnaast spelen vervuiling van het meerwater, het oogsten van totora en schommelingen in de waterstand een rol.
Wetenschappelijke naam
Rollandia microptera | (Gould, 1868)
Gould beschreef de soort in 1868 als Podiceps micropterus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Rollandia werd in 1856 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam is afgeleid van de soortnaam van de typesoort, Podiceps rolland, en eert Thomas Pierre Rolland (1776–1847), opperkanonnier bij de Franse marine op de korvet L'Uranie. De soortnaam komt van Grieks mikros, 'klein', en pteron, 'vleugel', naar de korte vleugels: de soort kan niet vliegen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Titicacameer, Peru/Bolivia.