Alle soorten › Duifachtigen › Duiven › Turkse tortel
Turkse tortel | Streptopelia decaocto
Eurasian Collared-Dove | Tórtola turca | Rola-turca
De Turkse tortel komt oorspronkelijk uit Zuid-Azië en heeft zich in de twintigste eeuw over Europa verspreid; na uitzettingen op de Bahama's veroverde hij ook grote delen van Noord-Amerika en het Caribisch gebied. In Zuid-Amerika is hij gevestigd op Trinidad, en een uitbreiding naar het noorden van Colombia wordt verwacht. In het gidsgebied is nog geen gevestigde stand bevestigd; veel meldingen betreffen tamme lachduiven.
Geluid
Een driedelig koeren met de klemtoon in het midden, koe-KOEOE-koe, vaak lang herhaald vanaf een dak, antenne of tak. Bij het landen een nasaal kwèèr.
Opname: Lionel Triboulin — CC0 1.0 · xeno-canto
Herkenning
31–33 cm. Een slanke, vaal zandgrijze tortel met een smalle zwarte halve halsband, wit omzoomd, op de achterhals. Kop en borst zijn licht roze-grijs, de handpennen donker grijsbruin en de vleugels in de vlucht tweekleurig. De lange staart heeft van onderen een zwarte basis en een brede witte eindband. De iris is donkerrood, de poten zijn rood. De seksen zijn gelijk; jonge vogels missen de halsband.
Verwarringssoorten
De izabeltortel en de daarvan afgeleide tamme lachduif Streptopelia roseogrisea zijn kleiner en lichter crèmekleurig, met witte onderstaartdekveren en lichtere handpennen; de roep is een rollend koeren. De geoorde treurduif Zenaida auriculata en de Peruaanse treurduif Zenaida meloda hebben geen halsband; de geoorde treurduif heeft zwarte vlekjes op de wang en de vleugels, de Peruaanse treurduif een witte vleugelband.
Leefgebied
Steden, dorpen, parken, erven, akkers en ander open land met verspreide bomen, meestal dicht bij mensen. Eet zaden en graan, vaak op de grond, ook bij voerplaatsen en graanopslag. Het nest is een dun platform van takjes in een boom, op een gebouw of op een mast.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Status in het gidsgebied onzeker. In Colombia, Ecuador en Peru zijn er meldingen, vooral uit steden, maar die zijn grotendeels niet bevestigd en betreffen deels tamme lachduiven; een melding uit Lima is niet aanvaard. Uit Bolivia en van de Galápagos zijn geen bevestigde waarnemingen bekend. Het oorspronkelijke gebied ligt in Zuid-Azië; ingevoerd en uitgebreid in Europa, Noord-Afrika, Noord-Amerika, het Caribisch gebied en op Trinidad.
Hoe en wanneer kijken
Let in steden en dorpen in het noorden van Colombia op tortels met een smalle zwarte halsband en een driedelige roep; maak zo mogelijk een geluidsopname, omdat de roep het onderscheid met tamme lachduiven geeft.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd; de soort is in grote delen van de wereld in opmars. In het gidsgebied een uitheemse soort; elders kan hij in steden concurreren met inheemse duiven.
Wetenschappelijke naam
Streptopelia decaocto | (Frivaldszky, 1838)
Frivaldszky beschreef de soort in 1838 als Columba decaocto; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Streptopelia werd in 1855 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks streptos, 'halsband', en peleia, 'duif'. De soortnaam is Grieks voor 'achttien' (deka 'tien' en oktō 'acht'), een klanknabootsing van de roep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Plovdiv, Bulgarije.