Alle soorten › Duifachtigen › Duiven › Izabeltortel
Izabeltortel | Streptopelia roseogrisea
African Collared Dove | Tórtola rosigrís | Rola-de-colar-africana
De izabeltortel is een kleine, lichte tortel van de droge Sahelzone van Afrika en het zuidwesten van Arabië. Zijn tamme vorm, de lachduif, wordt over de hele wereld als kooi- en siervogel gehouden. De vogels die in het gidsgebied worden gezien, zijn ontsnapte of losgelaten lachduiven; de soort komt hier niet van nature voor.
Geluid
Een zacht, rollend koeren in twee delen, ongeveer koe-kroerrr, vaak herhaald. Daarnaast een korte, lachende reeks tonen, waaraan de lachduif zijn naam dankt.
Opname: David Darrell-Lambert — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
26–29 cm. Een slanke, licht crème- tot zandkleurige tortel met een smalle zwarte halve halsband op de achterhals. Kop en borst zijn licht roze-beige, de buik en onderstaartdekveren wit. De handpennen zijn grijsbruin en contrasteren weinig met de rest van de vleugel. De staart heeft van onderen een donkere basis en brede witte hoeken. Tamme vogels variëren in kleur, van bijna wit tot donker zandbruin. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De Turkse tortel Streptopelia decaocto is groter en grijzer, met donkere handpennen, grijze onderstaartdekveren en een driedelige roep. De geoorde treurduif Zenaida auriculata heeft geen halsband en draagt zwarte vlekjes op de wang en de vleugels. De Peruaanse treurduif Zenaida meloda is groter en grijzer, zonder halsband, met een witte vleugelband.
Leefgebied
In het gidsgebied in steden, dorpen, parken en tuinen, meestal bij huizen of volières en vaak in de buurt van andere duiven. Eet zaden en graan op de grond. Van nature leeft de soort in droge savanne en doornstruweel, waar hij een dun nest van takjes in een struik of boom bouwt.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Ontsnapte vogels worden verspreid gemeld, onder meer in Colombia, Ecuador en Peru, vooral in steden; een vogel in Manabí, Ecuador, bleek bij nader inzien een lachduif in plaats van een Turkse tortel. Een zelfstandige wilde stand is nergens in het gidsgebied bekend. Uit Bolivia en van de Galápagos zijn geen gegevens bekend. Het oorspronkelijke gebied ligt in de Sahel van Afrika en in het zuidwesten van Arabië.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Let in parken en woonwijken op lichte tortels met een zwarte halsband, die vaak tam zijn en tussen andere duiven lopen; luister naar het rollende koeren om ze van de Turkse tortel te scheiden.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. In het gidsgebied gaat het om ontsnapte tamme vogels zonder bekende invloed op de inheemse natuur; ze kunnen wel kruisen met de Turkse tortel.
Wetenschappelijke naam
Streptopelia roseogrisea | (Sundevall, 1857)
Sundevall beschreef de soort in 1857 als Columbam roseogriseam; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Streptopelia werd in 1855 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks streptos, 'halsband', en peleia, 'duif'. De soortnaam komt van Latijn roseus, 'roze', en griseus, 'grijs', naar het verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Nubië (Soedan en Zuid-Egypte).