Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Vlekstaartcanastero

Vlekstaartcanastero | Asthenes maculicauda

Scribble-tailed Canastero | Canastero estriado | Lenheiro-de-cauda-rabiscada

De vlekstaartcanastero is een grote, gestreepte canastero van het hoge pollengrasland in het zuidoosten van Peru en het westen van Bolivia. De naam verwijst naar de staart: de spitse staartveren dragen een onregelmatige, gekrabbelde tekening van geelbruin, donkerbruin en olijfbruin. Hij leeft verborgen in de graspollen en zingt vanaf een pol of struik.

Vlekstaartcanastero (Asthenes maculicauda)
Foto: Daniel Lane — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een reeks korte trie-tonen die overgaat in een snelle, dalende triller. De roep is een stijgend, gefloten tuuuiit.

Luister: ZangXC296378

Opname: Ross Gallardy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17 cm, met een lange staart van spitse veren. Voorhoofd en kruin zijn roodbruin met donkere strepen, de rug is zwart en geelbruin gestreept. Bovenstaartdekveren en middelste staartveren zijn onregelmatig getekend in geelbruin, donkerbruin en olijfbruin; de overige staartveren zijn grijsbruin met roodbruine en olijfbruine randen. Op de kin zit een kleine oranjerode vlek. De onderdelen zijn geelbruin met fijne strepen op de borst. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De juníncanastero Asthenes virgata lijkt sterk, maar mist het roodbruine voorhoofd en de gekrabbelde staarttekening, en leeft vooral noordwestelijker in Peru. De streeprugcanastero Asthenes wyatti heeft een minder gestreepte kruin, een vrijwel ongestreepte onderkant en roodbruine buitenste staartveren. De andescanastero Asthenes modesta heeft een ongestreepte rug en leeft in drogere, opener terrein.

Leefgebied

Vochtig grasland met hoge graspollen en lage struiken nabij de boomgrens, meestal tussen 3000 en 4300 m, plaatselijk lager. Zoekt insecten en andere ongewervelden tussen de graspollen. Het nest is een overkoepelde bal van gras, laag in de vegetatie.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Peru: alleen in de Andes van zuidelijk Puno. Bolivia: in de Andes van het westen en midden, in La Paz en Cochabamba. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië, van Jujuy tot Catamarca.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Loop in de ochtend langs hoog pollengras bij de boomgrens, bijvoorbeeld boven de yungasdalen in La Paz. Luister naar de dalende triller en de stijgende fluittoon.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Afbranden en overbegrazing van grasland kunnen het habitat plaatselijk aantasten.

Wetenschappelijke naam

Asthenes maculicauda | (Berlepsch, 1901)

Berlepsch beschreef de soort in 1901 als Siptornis maculicauda; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Asthenes werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks asthenēs, 'onbeduidend', 'zwak'. De soortnaam komt van Latijn macula, 'vlek', en cauda, 'staart', naar de gevlekte staart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Iquico, La Paz, Bolivia.