Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Vosbruine winterkoning

Vosbruine winterkoning | Cinnycerthia fulva

Fulvous Wren | Cucarachero fulvo | Garrinchão-fulvo

De vosbruine winterkoning is de kleinste en lichtste van de Cinnycerthia-winterkoningen, met een duidelijke lichte wenkbrauwstreep. Hij leeft in groepen in het nevelwoud van de oostflank van de Andes in het zuidoosten van Peru en het noordwesten van Bolivia. Net als zijn verwanten zingt de groep in snelle koren.

Vosbruine winterkoning (Cinnycerthia fulva)
Foto: Thibaud Aronson — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Snelle, rijke koren van fluitende en rinkelende frasen, door de groep samen gezongen; daarnaast schorre, schurende contactroepen.

Luister: ZangXC640650

Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, met een rechte, donkere snavel en een vrij lange staart. Bovendelen geelbruin tot vosbruin, de kruin donkerder bruin. Lichte, geelbruine wenkbrauwstreep boven een donkerdere oogstreep. Onderdelen lichter geelbruin, de keel het lichtst. Vleugels en staart met fijne, donkere dwarsbandjes. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer.

Verwarrings­soorten

De Peruaanse winterkoning Cinnycerthia peruana is groter en donkerder roodbruin, zonder duidelijke wenkbrauwstreep, en leeft ten noorden van het verspreidingsgebied van deze soort. De grijze boswinterkoning Henicorhina leucophrys is kleiner, met een korte staart, een gestreepte kop en een grijze borst. De bergwinterkoning Troglodytes solstitialis is kleiner en heeft een kortere staart.

Leefgebied

Ondergroei, bamboe en bosranden van vochtig bergbos en nevelwoud op de oostflank van de Andes, ruwweg tussen 1800 en 3500 m. Groepen zoeken laag in dichte begroeiing naar insecten en spinnen, vaak samen met gemengde troepen. Het nest is een bolvormig bouwsel van mos en vezels.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru in het zuidoosten, op de oostflank van de Andes in Cusco en Puno, ook in de Cordillera de Vilcabamba. In Bolivia in de Yungas van het noordwesten, vooral in La Paz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied niet bekend.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs de hoger gelegen delen van de weg naar Manu in Cusco en in de Yungas van La Paz trekken groepen door de ondergroei langs de weg; hun koorzang klinkt het meest in de vroege ochtend.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het nevelwoud van de oostflank in het zuiden van Peru en in Bolivia is grotendeels nog bebost.

Wetenschappelijke naam

Cinnycerthia fulva | (Sclater, 1874)

Sclater beschreef de soort in 1874 als Thryophilus fulvus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cinnycerthia werd in 1844 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam combineert Cinnyris, een geslacht van honingzuigers, met Certhia, het geslacht van de boomkruipers. De soortnaam komt van Latijn fulvus, 'roodbruin' of 'vosbruin'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Huasampilla, Cusco, Peru.