Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Peruaanse winterkoning

Peruaanse winterkoning | Cinnycerthia peruana

Peruvian Wren | Cucarachero peruano | Garrinchão-peruano

De Peruaanse winterkoning is een bruine winterkoning die alleen in Peru voorkomt, op de oostflank van de Andes ten zuiden van de Marañón. Hij leeft in groepen in het ondergroei van het nevelwoud en zingt in snelle koren. Hij vervangt Sharpes winterkoning ten zuiden van de Marañón.

Peruaanse winterkoning (Cinnycerthia peruana)
Foto: thibaudaronson — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Snelle, rijke koren van fluitende en rinkelende frasen, door de groep samen gezongen; daarnaast schorre, schurende contactroepen.

Luister: ZangXC296707

Opname: Ross Gallardy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15 cm, met een rechte, donkere snavel en een vrij lange staart. Het kleed is warm roodbruin, de onderdelen iets lichter en geelbruiner. Vleugels en staart met fijne, donkere dwarsbandjes. Veel vogels hebben witte veertjes op het voorhoofd, rond de snavel of rond het oog, in wisselende mate. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, meestal zonder wit.

Verwarrings­soorten

De vosbruine winterkoning Cinnycerthia fulva is kleiner en lichter, geelbruiner, met een duidelijke lichte wenkbrauwstreep, en vervangt de soort in het zuidoosten van Peru. Sharpes winterkoning Cinnycerthia olivascens lijkt sterk, maar komt alleen ten noorden en westen van de Marañón voor. De rossige winterkoning Cinnycerthia unirufa is groter, met een zwartachtige teugel, en leeft eveneens ten noorden van de Marañón.

Leefgebied

Ondergroei, bamboe en bosranden van vochtig bergbos en nevelwoud op de oostflank van de Andes, ruwweg tussen 1500 en 3300 m. Groepen zoeken laag in dichte begroeiing naar insecten en spinnen, vaak samen met gemengde troepen. Het nest is een bolvormig bouwsel van mos en vezels.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Peru, op de oostflank van de Andes van het zuiden van Amazonas en San Martín zuidwaarts tot ongeveer Junín en Ayacucho. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied niet bekend.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Loop langs bergwegen door het nevelwoud van de oostflank in centraal en noordelijk Peru en luister naar het koor van een groep in de ondergroei; de vogels steken soms kort over een open plek.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het nevelwoud van de oostflank wordt plaatselijk gekapt, maar grote delen zijn nog bebost.

Wetenschappelijke naam

Cinnycerthia peruana | (Cabanis, 1873)

Cabanis beschreef de soort in 1873 als Presbys peruanus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cinnycerthia werd in 1844 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam combineert Cinnyris, een geslacht van honingzuigers, met Certhia, het geslacht van de boomkruipers. De soortnaam verwijst naar Peru. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Maraynioc, Junín, Peru.