Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Weddells aratinga

Weddells aratinga | Aratinga weddellii

Dusky-headed Parakeet | Aratinga cabecifusca | Periquito-de-cabeça-suja

De weddells aratinga is een middelgrote, groene parkiet met een grijsbruine kop uit het westelijke Amazonelaagland. Hij leeft in luidruchtige paren en groepen langs rivieren, in secundair bos en in open, door de mens veranderd land, ook aan de rand van dorpen en steden. De naam eert de botanicus Hugh Algernon Weddell, die in de jaren 1840 met de expeditie van Castelnau door Zuid-Amerika reisde.

Weddells aratinga (Aratinga weddellii)
Foto: Kennedy Andrade Borges — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een schel, hard en herhaald dzjiet of krie-ek, vooral in de vlucht; groepen maken in de boom een aanhoudend gekwetter.

Luister: RoepXC1156524

Opname: Daan van der Hoeven — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

28 cm, met een lange, spitse staart en een zwarte snavel. Het kleed is grotendeels groen, op de buik geelachtiger. De kop is dof grijsbruin, met een blauwgrijze tint op de kruin en een brede, kale, witte ring rond het lichtgele oog. De slagpennen zijn van boven blauw en de staart heeft een blauwe top. In de vlucht vallen de donkere kop en de blauwe vleugelrand op. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De witoogparkiet Psittacara leucophthalmus is groter en geheel groen, met rood en geel in de vleugel en een lichte snavel. De goudvoorhoofdparkiet Eupsittula aurea heeft een oranje voorhoofd en een donkere snavel en leeft in open land in het oosten van Bolivia. De dwergara Ara severus is veel groter, met een kastanjebruin voorhoofd en een kaal, wit gezicht. Parkieten van het geslacht Brotogeris zijn kleiner, met een kortere staart.

Leefgebied

Várzea en ander bos langs rivieren, bosranden, secundair bos, open plekken met losse bomen, plantages en tuinen in het laagland, tot ongeveer 750 m. Eet zaden, vruchten en bloemen, ook van gewassen zoals maïs, en bezoekt kleiwanden. Broedt in een holte in een boom of in een termietennest.

Verspreiding en trek

Westelijk Amazonegebied. In Colombia in het zuidoosten, in Caquetá, Putumayo en Amazonas. In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het hele Amazonelaagland ten oosten van de Andes. In Bolivia in het noorden en midden van het laagland, in Pando, Beni, het noorden van La Paz en Cochabamba en het noorden van Santa Cruz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van het Braziliaanse Amazonegebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs rivieroevers, op riviereilanden en aan de rand van dorpen en steden in het Amazonelaagland, zoals bij Iquitos en Puerto Maldonado. Groepen vliegen laag en roepend over het water en strijken neer in bomen met vruchten of bloemen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd en in het grootste deel van het verspreidingsgebied algemeen. De soort profiteert van open plekken en bosranden die door ontbossing ontstaan, maar wordt plaatselijk gevangen voor de handel in kooivogels.

Wetenschappelijke naam

Aratinga weddellii | (Deville, 1851)

Deville beschreef de soort in 1851 als Conurus Weddellii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Aratinga werd in 1824 ingevoerd door Spix. De geslachtsnaam komt uit het uitgestorven Tupi van Brazilië: ará tinga, 'heldere vogel' of 'heldere papegaai'. De soortnaam eert Hugh Algernon Weddell (1819-1877), Engels-Franse botanicus die met de expeditie van Castelnau door Zuid-Amerika reisde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pebas, Loreto, Peru.