Alle soorten › Zangvogels › Zwaluwen › Witstuitzwaluw

Witstuitzwaluw | Tachycineta leucorrhoa

White-rumped Swallow | Golondrina cejiblanca | Andorinha-de-sobre-branco

De witstuitzwaluw is een blauwgroen-witte zwaluw van open land in het zuidoosten van Zuid-Amerika, die in het gidsgebied alleen in Bolivia algemeen is. Een smalle witte lijn boven de teugel en de witte stuit zijn de kenmerken. Zuidelijke vogels trekken in de zuidelijke winter naar het noorden en vullen dan de stand in Bolivia aan.

Witstuitzwaluw (Tachycineta leucorrhoa)
Foto: Enrique González — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een zacht, wat zoemend trrit, en een kwetterend gezang van korte trillers.

Luister: ZangXC823943

Opname: Guy Kirwan — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm, met een licht gevorkte staart. De bovendelen zijn glanzend blauwgroen. Een smalle witte lijn loopt van de snavel tot boven het oog. De stuit is wit. De tertials hebben smalle witte randen, maar een grote witte vleugelvlek ontbreekt. De onderdelen zijn wit. De seksen zijn vrijwel gelijk. Jonge vogels zijn van boven grijsbruin, met een witte stuit.

Verwarrings­soorten

De Chileense zwaluw Tachycineta leucopyga is donkerder, staalblauw van boven, en mist de witte lijn boven de teugel; in het gidsgebied is hij een wintergast in Bolivia. De witvleugelzwaluw Tachycineta albiventer heeft een grote witte vleugelvlek en geen witte lijn boven de teugel. De blauwwitte zwaluw Pygochelidon cyanoleuca heeft geen witte stuit en heeft zwarte onderstaartdekveren. De boerenzwaluw Hirundo rustica heeft een roodbruine keel en een lange, diep gevorkte staart.

Leefgebied

Open en halfopen land met water: savanne, weiland, moerassen, meren, rivieroevers en randen van Chaco- en droogbos, ook rond boerderijen, in het laagland en de voetheuvels tot ruwweg 1500 m. Jaagt laag boven open terrein en water op vliegende insecten. Nestelt in holten in bomen, palen en gebouwen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia in de laaglanden van het oosten en zuiden, ook in de dalen aan de voet van de Andes in het zuiden; in de zuidelijke winter verder naar het noorden. In Peru zeldzaam in het zuidoosten, vermoedelijk als trekvogel uit het zuiden. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden en midden van Brazilië, Paraguay, Uruguay en het noorden en midden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Kijk boven weilanden, moerassen en meren in de laaglanden rond Santa Cruz en in de Chaco van Bolivia, waar groepjes vaak op draden en hekken zitten.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverspreid en verdraagt agrarisch land goed.

Wetenschappelijke naam

Tachycineta leucorrhoa | (Vieillot, 1817)

Vieillot beschreef de soort in 1817 als Hirundo leucorrhoa; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Tachycineta werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks takhukinētos, 'snel bewegend'. Van Grieks leukos, 'wit', en orrhos, 'stuit', naar de witte stuit. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.