Alle soorten › Zangvogels › Zwaluwen › Witvleugelzwaluw

Witvleugelzwaluw | Tachycineta albiventer

White-winged Swallow | Golondrina aliblanca | Andorinha-do-rio

De witvleugelzwaluw is een blauwgroen-witte zwaluw van de rivieren en meren in het laagland ten oosten van de Andes. Met de grote witte vlek op de vleugel en de witte stuit is hij ook in de vlucht te herkennen. Paartjes en groepjes zitten vaak op dode takken, paaltjes en stronken die boven het water uitsteken.

Witvleugelzwaluw (Tachycineta albiventer)
Foto: Bernard DUPONT from FRANCE — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een kort, wat zoemend drriet of tsjirrt, vaak in de vlucht en vanaf een uitkijkpost herhaald.

Luister: ZangXC793149

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm, compact, met een korte, licht gevorkte staart. De bovendelen zijn glanzend blauwgroen. De stuit is wit. Op de gesloten vleugel valt een grote witte vlek op, gevormd door de witte randen van de binnenste armpennen, tertials en grote dekveren. De onderdelen zijn zuiver wit. Er is geen witte lijn boven de teugel. De seksen zijn vrijwel gelijk. Jonge vogels zijn van boven grijsbruin, met minder wit in de vleugel.

Verwarrings­soorten

De witstuitzwaluw Tachycineta leucorrhoa heeft een witte lijn boven de teugel en veel minder wit in de vleugel; hij leeft in het zuidoosten van Bolivia. De mangrovezwaluw Tachycineta albilinea is kleiner, met minder wit in de vleugel en een witte lijn boven de teugel, en komt alleen in het uiterste noordwesten van Colombia voor. De blauwwitte zwaluw Pygochelidon cyanoleuca heeft geen witte stuit en geen wit in de vleugel en heeft zwarte onderstaartdekveren. De witbandzwaluw Atticora fasciata is blauwzwart, met een witte borstband.

Leefgebied

Grote en kleinere rivieren, meren, oude rivierarmen (cochas), moerassen en overstroomde bossen in het laagland, meestal onder 500 m, plaatselijk hoger. Jaagt laag boven het water op vliegende insecten en keert vaak terug naar een vaste uitkijkpost. Nestelt in holten in dode bomen, palen, bruggen en oevers.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in de laaglanden ten oosten van de Andes en in het dal van de Magdalena. In Ecuador in het Amazonelaagland. In Peru in het Amazonelaagland. In Bolivia in de laaglanden van het noorden en oosten. Ontbreekt ten westen van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Kijk tijdens een boottocht op Amazonerivieren en cochas naar dode takken boven het water; daar zitten vaak paartjes die steeds korte jachtvluchten maken.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverspreid en algemeen langs rivieren en meren in het laagland.

Wetenschappelijke naam

Tachycineta albiventer | (Boddaert, 1783)

Boddaert beschreef de soort in 1783 als Hirundo albiventer; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Tachycineta werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks takhukinētos, 'snel bewegend'. Van Latijn albus, 'wit', en venter, 'buik', naar de witte onderdelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.