Alle soorten › Reuzennachtzwaluwachtigen › Reuzennachtzwaluwen › Witvleugelreuzennachtzwaluw
Witvleugelreuzennachtzwaluw | Nyctibius leucopterus
White-winged Potoo | Nictibio aliblanco | Urutau-de-asa-branca
De witvleugelreuzennachtzwaluw is een kleine, bruingrijze reuzennachtzwaluw van het hoge bladerdak van het Amazonebos. Hij leeft zo verborgen dat hij lange tijd vrijwel onbekend bleef; de meeste vondsten gaan uit van zijn zang, een lange, dalende fluittoon in de nacht. Taxonomisch is de soort nog niet volledig opgehelderd.
Geluid
Een lange, zachte, melancholieke fluittoon die langzaam in toonhoogte daalt, zoals feeeeuuuu, met tussenpozen herhaald vanuit het bladerdak, vooral in de schemering en 's nachts.
Opname: Felipe Arantes — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
25–29 cm, klein en vrij slank voor een reuzennachtzwaluw, met een grote kop, brede bek en middellange staart. Het kleed is grijsbruin tot donkerbruin, fijn gevlekt en gestreept met zwart en grijs. Op de vleugeldekveren een duidelijke witte vlek, die in rust als een witte band op de vleugel zichtbaar is. De ogen zijn groot en geel en geven in lamplicht een oranje gloed. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De grijze reuzennachtzwaluw Nyctibius griseus is groter en grijzer, zonder witte vleugelvlek, en heeft een reeks dalende fluittonen als zang. De rosse reuzennachtzwaluw Phyllaemulor bracteatus is warm roodbruin met witte druppelvlekken op de onderdelen en zit laag in het bos. De andesreuzennachtzwaluw Nyctibius maculosus heeft ook een witte vleugelvlek, maar is groter en leeft in het bergbos.
Leefgebied
Het hoge bladerdak van vochtig terra-firmebos in het laagland, vaak op arme zandgrond, tot ongeveer 500 m. Rust overdag hoog in de kroon van een boom en jaagt 's nachts vanaf een hoge zitplaats op vliegende insecten. Over voedsel en broedbiologie is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia zeer weinig gemeld uit het Amazonegebied in het zuidoosten. In Ecuador weinig gemeld uit het oostelijke laagland. In Peru vooral in het noordoostelijke laagland. In Bolivia niet met zekerheid vastgesteld. Ontbreekt in de Andes, ten westen daarvan en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het Braziliaanse Amazonegebied, de Guyana's en het zuiden van Venezuela, en een geïsoleerde stand in het Atlantisch bos van Oost-Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de schemering vanaf een uitkijktoren of een open plek in terra-firmebos naar de lange, dalende fluittoon; de vogel zit dan hoog in het bladerdak en is met een sterke lamp te vinden.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is weinig bekend en waarschijnlijk vaker aanwezig dan de waarnemingen doen vermoeden; ontbossing in het Amazonegebied is de belangrijkste bedreiging.
Wetenschappelijke naam
Nyctibius leucopterus | (Wied-Neuwied, 1821)
Wied-Neuwied beschreef de soort in 1821 als Caprimulgus leucopterus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nyctibius werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks nuktibios, 'die 's nachts eet', van nux, 'nacht', en bios, 'leven'. De soortnaam komt van Grieks leukos, 'wit', en pteron, 'vleugel'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Vitória da Conquista, Bahia, Brazilië.