Alle soorten › Reuzennachtzwaluwachtigen › Reuzennachtzwaluwen › Andesreuzennachtzwaluw
Andesreuzennachtzwaluw | Nyctibius maculosus
Andean Potoo | Nictibio andino | Urutau-andino
De andesreuzennachtzwaluw is de reuzennachtzwaluw van het bergbos: een donkere soort van het nevelwoud op de hellingen van de Andes, hoger dan alle andere soorten van zijn familie. Hij is vooral bekend van zijn schorre nachtelijke roep en van vogels die 's nachts in het lamplicht op een uitkijkpost zitten. Overdag is hij zelden gevonden.
Geluid
Een luide, schorre, enigszins ruwe roep, zoals raaah of waaah, met lange tussenpozen herhaald, vooral 's nachts en vaker bij maanlicht.
Opname: Arcadio Marin — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
35–38 cm, met een grote kop, brede bek en lange staart. Het kleed is donker grijsbruin tot zwartbruin, fijn gevlekt en gestreept met grijs, okergeel en zwart, met een rij grote zwarte vlekken op de borst. Op de vleugeldekveren een opvallende witte of witachtige vlek, die in rust als een lichte band op de vleugel zichtbaar is. De ogen zijn groot en geel tot oranje en geven in lamplicht een oranje gloed. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De grijze reuzennachtzwaluw Nyctibius griseus is lichter grijs, zonder witte vleugelvlek, met een dalende reeks fluittonen als zang, en leeft lager in het laagland en de voetheuvels. De wigstaartreuzennachtzwaluw Nyctibius aethereus is groter en warmer bruin, met een veel langere staart, en leeft lager. De witvleugelreuzennachtzwaluw Nyctibius leucopterus heeft ook wit op de vleugel, maar is kleiner en leeft in het Amazonelaagland.
Leefgebied
Vochtig bergbos en nevelwoud, bosranden en open plekken met hoge bomen, ruwweg tussen 1800 en 2800 m, plaatselijk lager of hoger. Jaagt 's nachts vanaf een uitkijkpost aan de bosrand of boven een open plek op vliegende insecten, zoals motten en kevers. Over de broedbiologie is weinig bekend; het ei wordt vermoedelijk, zoals bij verwanten, zonder nest op een tak gelegd.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia verspreid in de Andes, vooral op de oostflank van de oostelijke keten. In Ecuador op de oostflank van de Andes. In Peru op de oostflank van de Andes over de hele lengte van het land. In Bolivia op de oostflank van de Andes in de Yungas. Ontbreekt in het laagland, aan de westkust en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek 's nachts met een lamp langs bergwegen door nevelwoud naar de oranje oogreflectie op dode takken aan de bosrand, vooral in maanlichte nachten wanneer de vogels roepen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is schaars en weinig bekend; ontbossing op de Andeshellingen kan haar plaatselijk bedreigen.
Wetenschappelijke naam
Nyctibius maculosus | Ridgway, 1912
Ridgway beschreef de soort in 1912 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Nyctibius werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks nuktibios, 'die 's nachts eet', van nux, 'nacht', en bios, 'leven'. De soortnaam is Latijn maculosus, 'gevlekt'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ambato, Tungurahua, Ecuador.