Alle soorten › Reuzennachtzwaluwachtigen › Reuzennachtzwaluwen › Grijze reuzennachtzwaluw
Grijze reuzennachtzwaluw | Nyctibius griseus
Common Potoo | Nictibio común | Urutau
De grijze reuzennachtzwaluw is de meest verbreide reuzennachtzwaluw van het laagland. Overdag zit hij rechtop en roerloos op het eind van een afgebroken tak of paal, waar hij met gesloten ogen en omhooggestoken snavel op een stuk dood hout lijkt. 's Nachts verraadt hij zich door een reeks weemoedige, dalende fluittonen.
Geluid
De zang is een reeks van vier tot acht luide, weemoedige fluittonen die steeds lager en zachter worden, zoals poo-oo, poo-oo, poo, poo, poh, vooral in maanlichte nachten.
Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
33–38 cm, met een grote kop, een korte snavel met een zeer brede bek en een lange staart. Het kleed is grijs tot grijsbruin, fijn gevlekt en gestreept met zwart, bruin en wit, als boomschors. Op de borst een rij grove zwarte vlekken. De ogen zijn groot en geel; in rust kan de vogel ze vrijwel sluiten en kijkt hij door spleetjes in de oogleden. In lamplicht geven de ogen een oranje gloed. De seksen zijn gelijk; er bestaan grijzere en bruinere vogels.
Verwarringssoorten
De vale reuzennachtzwaluw Nyctibius grandis is veel groter en witter, met donkerbruine ogen en een rauw, grommend geluid. De wigstaartreuzennachtzwaluw Nyctibius aethereus is groter en bruiner, met een duidelijk langere staart, en zit meestal in het bosinterieur. De andesreuzennachtzwaluw Nyctibius maculosus leeft hoger in het bergbos en heeft een witte vlek op de vleugel. De noordelijke reuzennachtzwaluw Nyctibius jamaicensis van Midden-Amerika is groter, met een schor, keelachtig geluid.
Leefgebied
Bosranden, open bos, secundair bos, várzea, galerijbos, savanne met bomen en cultuurland met verspreide bomen, zoals cacao- en koffieplantages, van zeeniveau tot ongeveer 1500 m. Jaagt 's nachts vanaf een uitkijkpost op vliegende insecten, zoals kevers en motten, en keert daarna naar dezelfde post terug. Het enige ei ligt zonder nest in een holte of knik bovenop een afgebroken tak.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland aan beide kanten van de Andes, ook in de Magdalena- en Caucavallei. In Ecuador in het westelijke en oostelijke laagland. In Peru vooral in het oostelijke laagland en de voetheuvels. In Bolivia in het laagland van het noorden en oosten. Ontbreekt in het hooggebergte en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Nicaragua en Costa Rica tot het noorden van Argentinië en Uruguay.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Rijd of loop 's nachts langs bosranden en open terrein met losse bomen en zoek met een lamp naar de oranje oogreflectie op paaltjes en afgebroken takken. Overdag zijn vogels te vinden die op een vaste tak rusten.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverspreid en verdraagt open, door mensen veranderd landschap met bomen goed.
Wetenschappelijke naam
Nyctibius griseus | (Gmelin, 1789)
Gmelin beschreef de soort in 1789 als Caprimulgus griseus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nyctibius werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks nuktibios, 'die 's nachts eet', van nux, 'nacht', en bios, 'leven'. De soortnaam is Middeleeuws Latijn griseus, 'grijs'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.