Alle soorten › Reuzennachtzwaluwachtigen › Reuzennachtzwaluwen › Wigstaartreuzennachtzwaluw

Wigstaartreuzennachtzwaluw | Nyctibius aethereus

Long-tailed Potoo | Nictibio colilargo | Urutau-de-cauda-longa

De wigstaartreuzennachtzwaluw is een grote, bruine reuzennachtzwaluw met een opvallend lange, wigvormige staart. Hij leeft in het binnenste van vochtig bos in het laagland en de voetheuvels en rust overdag rechtop op een tak of stronk, vaak op middelhoogte. Over zijn leefwijze is minder bekend dan over die van de andere soorten van het geslacht.

Wigstaartreuzennachtzwaluw (Nyctibius aethereus)
Foto: Lee R. Berger — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luide, klagende, tweedelige roep, zoals waa-oo of whoo-ow, waarvan het tweede deel lager is, met lange tussenpozen herhaald, vooral in de schemering en 's nachts.

Luister: ZangXC293186

Opname: Luiz Gabriel Mazzoni — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

45–56 cm, waarvan een groot deel staart; de staart is lang en getrapt, met puntige middelste pennen. Het kleed is warm bruin tot grijsbruin, fijn gevlekt en gestreept met zwart, okergeel en wit, met lichte strepen op de schouders en een donkere vlekkenrij op de borst. Een donkere baardstreep langs de lichte keel. De ogen zijn groot en geel tot bruinig en geven in lamplicht een oranje gloed. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De grijze reuzennachtzwaluw Nyctibius griseus is kleiner en grijzer, met een kortere staart, en leeft meer aan bosranden en in open terrein. De vale reuzennachtzwaluw Nyctibius grandis is witter, met een kortere, afgeronde staart en donkere ogen. De andesreuzennachtzwaluw Nyctibius maculosus is kleiner, met een witte vleugelvlek, en leeft hoger in het nevelwoud.

Leefgebied

Het interieur en de middenlaag van vochtig, hoog bos in het laagland en de voetheuvels, ook langs beken en op bosrijke hellingen, tot ongeveer 1500 m. Jaagt 's nachts vanaf een zitplaats op vliegende insecten. Het enige ei ligt zonder nest op een afgebroken tak of stronk.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Chocó en in het laagland en de voetheuvels ten oosten van de Andes. In Ecuador in het noordwesten en in het oostelijke laagland en de voetheuvels. In Peru langs de voet van de Andes en in het oostelijke laagland. In Bolivia schaars en weinig bekend, in het noorden en langs de voet van de Andes. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten van Panama, in Venezuela, de Guyana's, het Braziliaanse Amazonegebied en het Atlantisch bos van Zuidoost-Brazilië, Paraguay en Noordoost-Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de schemering op bospaden en langs beken in de voetheuvels naar de klagende tweedelige roep en zoek daarna met een lamp naar de oogreflectie in de middenlaag van het bos.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is afhankelijk van ongestoord, hoog bos en verdwijnt bij ontbossing.

Wetenschappelijke naam

Nyctibius aethereus | (Wied-Neuwied, 1820)

Wied-Neuwied beschreef de soort in 1820 als Caprimulgus aethereus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nyctibius werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks nuktibios, 'die 's nachts eet', van nux, 'nacht', en bios, 'leven'. De soortnaam is Latijn aetherius, 'hoog in de lucht, hemels'. Wied-Neuwied koos de naam omdat de vogel tot grote hoogte zou opstijgen en daar als een valk zou stilhangen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio Mucuri, Bahia, Brazilië.