Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Yungaszanger

Yungaszanger | Basileuterus punctipectus

Yungas Warbler | Reinita de las Yungas | Pula-pula-das-yungas

De yungaszanger is de zuidelijke tegenhanger van de driestreepzanger en werd lang als ondersoort daarvan beschouwd. Hij leeft in de Yungas, de vochtige bergbossen van de oostelijke Andeshelling van het zuidoosten van Peru en Bolivia. Net als zijn noordelijke verwant trekt hij in groepjes door de ondergroei.

Yungaszanger (Basileuterus punctipectus)
Foto: Joao Quental — CC BY 4.0 · iNaturalist

Geluid

De roep is een scherp tsjik; groepjes laten een schel, aanhoudend gekwetter horen. De zang is een snelle, ijle warreling van hoge tonen, vaak door meerdere vogels tegelijk.

Luister: ZangXC631125

Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13,5 cm. Het koppatroon lijkt op dat van de driestreepzanger: zwarte zijkruinstreken, een zeemkleurige middenstreep en wenkbrauwstreep en een donkere wangvlek, maar de kopstrepen zijn vaak minder scherp en meer bruinzwart. De bovenzijde is olijfgroen; de onderzijde is vaal geel tot zeemgeel met donkere vlekjes of streepjes op de borst. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn valer en bruiniger.

Verwarrings­soorten

De driestreepzanger Basileuterus tristriatus leeft noordelijker, mist de vlekjes op de borst en heeft een scherper zwart-licht koppatroon. De goudhaanzanger Basileuterus culicivorus heeft een gele tot oranje middenkruinstreep en geen donkere wangvlek. De dubbelbandzanger Myiothlypis bivittata heeft een oranjegele kruinstreep, een olijfkleurige kop zonder wangvlek en een ongevlekte gele onderzijde.

Leefgebied

Ondergroei en onderste middenlaag van vochtig bergbos en nevelwoud van de Yungas, ook oud secundair bos en beschutte bosranden, vooral tussen 1000 en 2500 m. Leeft in groepjes die insecten van bladeren en twijgen pikken en vaak de kern van gemengde troepen vormen. Het nest is vermoedelijk, net als bij verwante soorten, een overkoepeld nest op de grond.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Peru: in het zuidoosten, op de oostelijke Andeshelling van Puno. Bolivia: in de Yungas van La Paz en Cochabamba tot in het westen van Santa Cruz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor; de soort is een eindemiet van het zuidelijke deel van de oostelijke Andeshelling.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs de oude wegen door de Yungas, bijvoorbeeld boven Coroico of in het Chapare, naar groepjes die kwetterend door de ondergroei trekken; kijk naar de gevlekte borst om hem van verwanten te onderscheiden.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Vrij algemeen in aaneengesloten Yungasbos; afhankelijk van bos, en daardoor gevoelig voor kap en omzetting van bergbos in landbouwgrond.

Wetenschappelijke naam

Basileuterus punctipectus | Chapman, 1924

Chapman beschreef de soort in 1924 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Basileuterus werd in 1848 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam is een Oudgriekse vogelnaam, basileuteros, 'koninklijker'. De soortnaam komt van Latijn punctum, 'stip', en pectus, 'borst', naar de gevlekte borst. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Yungas, Cochabamba, Bolivia.