Alle soorten › Pelikaanachtigen › Reigers › Zigzagreiger

Zigzagreiger | Zebrilus undulatus

Zigzag Heron | Garcilla cebra | Socoí-zigue-zague

De zigzagreiger is een kleine, donkere reiger van moerassige bossen in het Amazonegebied. De naam verwijst naar de fijne, golvende lichte lijntjes die over het hele donkere kleed lopen. Hij leeft verborgen in de schaduw langs bosbeken en is vooral bekend van zijn roep in de schemering.

Zigzagreiger (Zebrilus undulatus)
Foto: Christoph Moning — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een laag, hol, oplopend oehn of woe-oe, met tussenpozen herhaald, vooral bij zonsopgang en in de avondschemering.

Luister: ZangXC264363

Opname: Paul Coopmans — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

28–33 cm, klein en gedrongen, met een korte, vrij dikke snavel en korte poten. Volwassen vogels zijn donker grijsbruin tot zwartachtig van boven, met fijne, golvende geelbruine lijntjes; de onderzijde is lichter geelbruin met fijne donkere golflijntjes. De kruin is zwartachtig, met een korte kuif. Jonge vogels zijn warmer roodbruin, vooral op kop en hals, met een fijn gebandeerde rug. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De mangrovereiger Butorides striata is groter, met een langere snavel, een grijsgroene rug zonder golflijntjes en een grijze of roodbruine hals. Het Amerikaans woudaapje Botaurus exilis heeft een lichte vlek op de vleugel en een gestreepte, geelbruine hals, en leeft in riet en ander hoog moerasgewas, niet in bos. De gestreepte woudaap Botaurus involucris heeft een geelbruin kleed met zwarte lengtestrepen op de rug.

Leefgebied

Moerassig bos, palmmoerassen (aguajales), overstroomd bos en de oevers van kleine, beschaduwde bosbeken en poelen in het laaglandregenwoud, meestal onder 400 m. Zit laag op takken boven het water en jaagt op kleine vissen en insecten. Het nest is een klein platform van takjes laag in een struik of boompje boven het water.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Amazonegebied en het uiterste oosten. In Ecuador, Peru en Bolivia in het Amazonelaagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het Amazonegebied van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister bij zonsopgang en in de schemering langs bosbeken en aguajales in het Amazonelaagland naar de lage roep, en zoek dan de lage takken boven het water af. Vogels reageren soms door dichterbij te komen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Over aantallen en stand is weinig bekend; de soort is afhankelijk van ongestoord moerassig laaglandbos.

Wetenschappelijke naam

Zebrilus undulatus | (Gmelin, 1789)

Gmelin beschreef de soort in 1789 als Ardea undulata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Zebrilus werd in 1855 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam is een verkleinwoord van Frans zèbre, 'zebra', naar het fijn gestreepte verenkleed. De soortnaam is Latijn undulatus, 'gegolfd', naar de golvende tekening. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.