Alle soorten › Nachtzwaluwachtigen › Nachtzwaluwen › Zijdestaartnachtzwaluw
Zijdestaartnachtzwaluw | Antrostomus sericocaudatus
Silky-tailed Nightjar | Chotacabras coladeseda | Bacurau-rabo-de-seda
De zijdestaartnachtzwaluw is een grote, donkere nachtzwaluw van het binnenste van het laaglandbos. Hij is genoemd naar de zachte, zijdeachtige structuur van de staartveren. In het gidsgebied is hij alleen bekend uit het zuidwesten van het Amazonegebied, waar hij vooral aan zijn zang wordt herkend.
Geluid
Een heldere, fluitende frase van twee of drie tonen, aan het eind oplopend, 's nachts met korte tussenpozen herhaald vanaf een lage tak in het bos. Zingt vooral in de schemering, voor zonsopgang en bij maanlicht.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
27–30 cm, met een lange, afgeronde staart en betrekkelijk korte, afgeronde vleugels. Het kleed is donker roodbruin tot chocoladebruin, dicht zwart gevlekt en gebandeerd, met een smalle, lichte band over de keel. Er is geen witte vlek in de vleugel. Het mannetje heeft smalle witte punten aan de buitenste staartveren; bij het vrouwtje zijn die punten kleiner en okerkleurig of ontbreken ze. Jonge vogels zijn lichter en minder contrastrijk getekend.
Verwarringssoorten
De rosse nachtzwaluw Antrostomus rufus is lichter en warmer roodbruin, met een kortere staart en een duidelijkere lichte halsband, en leeft vooral in droger bos en langs bosranden. De pauraque Nyctidromus albicollis heeft een witte band over de handpennen en veel wit in de staart, en zit vaak op paden en open plekken. De kortstaartnachtzwaluw Lurocalis semitorquatus heeft een korte staart en lange, spitse vleugels en jaagt hoog boven het bladerdak.
Leefgebied
Het binnenste van vochtig laaglandbos op terra firme, ook bamboebos en oud secundair bos, in het laagland en de lage voetheuvels. Rust overdag op de bosbodem tussen dode bladeren. Jaagt 's nachts vanaf een lage tak of vanaf de grond op vliegende insecten. De eieren worden zonder nest op de bladerlaag van de bosbodem gelegd.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Peru in het zuidoostelijke laagland, onder meer in Ucayali (Purús) en Madre de Dios. In Bolivia in het noorden, in Pando en het noorden van Beni. In Colombia in 2024 voor het eerst gemeld, in het Amazonegebied. Niet bekend uit Ecuador; ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Brazilië en, als aparte populatie, in het Atlantische regenwoud van het zuidoosten van Brazilië, het oosten van Paraguay en het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister na zonsondergang in het binnenste van het bos naar de fluitende zang; de vogel zingt vanaf lage takken en is dan met een lamp te zoeken. Overdag vliegt hij soms op van de bosbodem langs een pad.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De Amazonepopulatie is weinig onderzocht; de zuidelijke populatie in het Atlantische regenwoud is door ontbossing versnipperd.
Wetenschappelijke naam
Antrostomus sericocaudatus | Cassin, 1849
Cassin beschreef de soort in 1849 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Antrostomus werd in 1838 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Grieks antron, 'grot', met stoma, 'mond', naar de wijde bek. De soortnaam komt van Latijn sericus, 'zijden', en caudatus, 'gestaart': met zijdeachtige staart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zuid-Amerika.