Alle soorten › Nachtzwaluwachtigen › Nachtzwaluwen › Vlekstaartnachtzwaluw

Vlekstaartnachtzwaluw | Antiurus maculicaudus

Spot-tailed Nightjar | Chotacabras colipinto | Bacurau-de-rabo-maculado

De vlekstaartnachtzwaluw is een kleine, warmbruine nachtzwaluw van natte savanne en vochtig grasland. Kenmerkend zijn een taankleurig gezicht met een brede, bruingele wenkbrauwstreep en witte vlekken in de staart. Het verspreidingsgebied bestaat uit enkele ver uiteenliggende delen, van Mexico tot Bolivia en Brazilië.

Vlekstaartnachtzwaluw (Antiurus maculicaudus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een hoog, lispelend tip-SEEEUUEEET. De roep is een snel herhaald t-seet; in de vlucht klinkt een licht jammerend seeeu.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

20–21 cm. De bovendelen zijn bruin, gevlekt en gebandeerd met bruingeel of taankleur; het gezicht is taankleurig-rossig met een brede bruingele wenkbrauwstreep; de onderdelen zijn kaneel- tot bruingeel. De buitenste staartpennen hebben witte vlekken; het mannetje heeft daarnaast witte, bruingeel overgoten staartpunten.

Verwarrings­soorten

De kleine nachtzwaluw Setopagis parvula is grijzer, het mannetje met een witte vleugelband. Het mannetje van de witvleugelnachtzwaluw Eleothreptus candicans heeft grotendeels witte vleugels en staart. De pauraque Nyctidromus albicollis is groter en heeft een langere staart. De trapstaartnachtzwaluw Hydropsalis climacocerca heeft een langere, getrapte staart en leeft langs rivieren.

Leefgebied

Natte savanne, vochtig grasland en grazige moerasranden, in Colombia tot ongeveer 400 m en in Peru tot ongeveer 1350 m. Jaagt vanaf de grond of in lage, langzame vlucht op insecten. De eieren liggen zonder nest op de grond.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in de savannes ten oosten van de Andes, met een uitloper tot in het oosten van Ecuador, waar de soort zeldzaam is. In Peru in het uiterste zuidoosten, onder meer in de Pampas del Heath. In Bolivia in de savannes van het noorden en oosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Mexico en delen van Midden-Amerika, en in Venezuela, de Guyana's en Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de schemering in natte savannes, zoals de Pampas del Heath in Peru en de savannes van Beni in Bolivia; de hoge, lispelende zang verraadt de vogels.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is plaatselijk en afhankelijk van natte savanne, die door ontwatering en omzetting in landbouwgrond kan verdwijnen.

Wetenschappelijke naam

Antiurus maculicaudus | (Lawrence, 1862)

Lawrence beschreef de soort in 1862 als Stenopsis maculicaudus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Antiurus werd in 1912 ingevoerd door Ridgway. De geslachtsnaam combineert Grieks antios, 'anders, afwijkend', met oura, 'staart'. De soortnaam combineert Latijn macula, 'vlek', met cauda, 'staart': vlekstaartig. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pará, Brazilië.