Alle soorten › Nachtzwaluwachtigen › Nachtzwaluwen › Roetnachtzwaluw
Roetnachtzwaluw | Nyctipolus nigrescens
Blackish Nightjar | Chotacabras negruzco | Bacurau-de-lajeado
De roetnachtzwaluw is een kleine, zeer donkere nachtzwaluw van het Amazonegebied, die gebonden is aan kale rotsplaten, grind- en zandbanken langs riviertjes en open plekken in het bos. Zijn zwartachtige, fijn gevlekte kleed valt weg tegen donker gesteente. Het ei wordt in een kuiltje op kale rots gelegd.
Geluid
Een korte, zachte, snorrende triller, ongeveer pu'r'r'r'r't of qu'r'r'r'rt, vooral in de schemering vanaf een rots; beide seksen zingen bij de balts. Daarnaast een klokkend ptink als alarmroep en een keelachtig sissen bij dreiging.
Opname: Bobby Wilcox — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
19–22 cm, klein, met een vrij korte staart. De bovendelen zijn zwartbruin met kleine okerkleurige, grijswitte en kaneelkleurige stippels; het geheel oogt veel donkerder dan bij andere nachtzwaluwen van het laagland. De onderdelen zijn eveneens donker, fijn gebandeerd. Mannetjes hebben kleine witte vlekjes op de keel en enkele handpennen en een witte punt aan de buitenste staartpennen, die ze bij de balts tonen; vrouwtjes hebben minder of geen wit.
Verwarringssoorten
De kleine nachtzwaluw Setopagis parvula is lichter grijsbruin, met een duidelijke lichte nekband en meer wit in de staart, en leeft in drogere, open gebieden. De laddernachtzwaluw Hydropsalis climacocerca leeft ook langs rivieren, maar is lichter en roodbruiner, en het mannetje heeft veel wit in de lange staart. De staartbandnachtzwaluw Nyctiprogne leucopyga heeft een witte band over het midden van de staart en jaagt in groepjes boven het water.
Leefgebied
Altijdgroen laaglandbos, maar vrijwel steeds bij open rotsplaten of op zand- en grindbanken langs kleine rivieren, ook bij omgevallen bomen en kale plekken; tot ongeveer 1200 m in de voetheuvels. Jaagt in korte vluchten vanaf de grond of een rots op vliegende insecten. Het enige ei ligt meestal in een kuiltje op kale rots, soms op zand of kale grond; vogels broeden alleen of in kleine, losse kolonies, vooral in de droge tijd.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland van het zuidoosten. In Ecuador in het oostelijke laagland en de voetheuvels. In Peru in het oostelijke laagland en de voetheuvels. In Bolivia plaatselijk in het noorden. Ontbreekt ten westen van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het noorden van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de schemering rotsplaten en grindbanken langs heldere riviertjes in het Amazonegebied af; overdag rusten de vogels op de rots en vliegen pas vlak voor je voeten op.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is plaatselijk algemeen waar geschikte rotsen en grindbanken liggen.
Wetenschappelijke naam
Nyctipolus nigrescens | (Cabanis, 1849)
Cabanis beschreef de soort in 1849 als Caprimulgus nigrescens; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nyctipolus werd in 1912 ingevoerd door Ridgway. De geslachtsnaam komt van Grieks nuktipolos, 'wie 's nachts rondzwerft'. De soortnaam komt van Latijn nigrescens, 'zwartachtig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit benedenloop van de Essequibo, Guyana.