Alle soorten › Nachtzwaluwachtigen › Nachtzwaluwen › Kleine nachtzwaluw

Kleine nachtzwaluw | Setopagis parvula

Little Nightjar | Chotacabras chico | Bacurau-chintã

De kleine nachtzwaluw is een kleine, grijsbruine nachtzwaluw van struikrijke savanne en open bos in het oosten van Bolivia en Peru. De zang is een ratelend, klepperend geluid dat weinig vogelachtig klinkt. In het zuiden van haar verspreidingsgebied is ze grotendeels trekvogel.

Kleine nachtzwaluw (Setopagis parvula)
Foto: Jairmoreirafotografia — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een ratelend, klepperend geluid dat weinig vogelachtig klinkt, in een snel herhaald patroon, vooral in de schemering en 's nachts.

Luister: ZangXC1034701

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

19–21 cm. Het mannetje is grijsbruin met bruingele, bruine en zwartbruine vlekken en strepen, een bruingele buik met bruine banden, een witte keel, een witte vleugelband en wit in de staart. Het vrouwtje lijkt erop, maar heeft een bruingele keel en mist het wit in vleugel en staart.

Verwarrings­soorten

De vlekstaartnachtzwaluw Antiurus maculicaudus heeft een taankleurig gezicht met een brede bruingele wenkbrauwstreep en witte vlekken op de buitenste staartpennen, en leeft in natte savanne. De pauraque Nyctidromus albicollis is groter en heeft een langere staart. Het mannetje van de witvleugelnachtzwaluw Eleothreptus candicans heeft grotendeels witte vleugels en staart. Todds nachtzwaluw Setopagis heterura lijkt sterk op de kleine nachtzwaluw, maar leeft in het noorden van Colombia.

Leefgebied

Struikrijke savanne, cerrado, Chacobos en het binnenste en de randen van open bos; ook eucalyptusplantages. Van het laagland tot ongeveer 1500 m in Bolivia. Jaagt 's nachts op vliegende insecten. De eieren liggen zonder nest op de grond.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia in het laagland en op de lagere hellingen van het oosten en zuiden; vogels uit het zuiden trekken in de zuidelijke winter waarschijnlijk naar het noorden. In Peru in het oosten, mogelijk deels als trekvogel. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Brazilië, Paraguay, Uruguay en Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de schemering in de droge bossen en savannes van het oosten en zuiden van Bolivia, vooral in de zuidelijke lente en zomer, naar het ratelende geluid.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort komt voor over een zeer groot gebied en gebruikt ook door de mens gevormd landschap zoals plantages.

Wetenschappelijke naam

Setopagis parvula | (Gould, 1837)

Gould beschreef de soort in 1837 als Caprimulgus parvulus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Setopagis werd in 1912 ingevoerd door Ridgway. De geslachtsnaam komt van Grieks sēs, 'mot', en pagis, 'val', dus 'mottenval'. De soortnaam komt van Latijn parvulus, 'heel klein'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Santa Fe, Río Paraná, Argentinië.