Alle soorten › Pelikaanachtigen › Reigers › Zuid-Amerikaanse roerdomp
Zuid-Amerikaanse roerdomp | Botaurus pinnatus
Pinnated Bittern | Avetoro neotropical | Socó-boi-baio
De Zuid-Amerikaanse roerdomp is de grote, bruine roerdomp van de moerassen van het Neotropisch laagland. Hij leeft verborgen in hoge rietkragen en natte graslanden en vertrouwt op zijn schutkleur: bij gevaar strekt hij hals en snavel recht omhoog en gaat op in de stengels. Zijn aanwezigheid valt vaak alleen op door de diepe roep in de schemering.
Geluid
In de broedtijd een diep, hol en ver dragend pumpf of woomp, vooral in de schemering en 's nachts, vaak enkele keren herhaald. Bij verstoring een schor kwaken.
Opname: Marco Cruz — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
64–76 cm, een zware, gedrongen reiger met een dikke hals en een vrij korte, puntige snavel. De bovendelen zijn geelbruin met fijne zwarte dwarsbandering en vermiculatie; de kruin is donker. Hals en borst zijn lichtbruin met brede bruine lengtestrepen, de keel is wit met een donkere middenstreep. De snavel en de poten zijn geelgroen. In de vlucht vallen de donkere slagpennen op tegen de lichtbruine vleugeldekveren. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn wat warmer en vager getekend.
Verwarringssoorten
Jonge tijgerroerdompen, vooral de rosse tijgerroerdomp Tigrisoma lineatum, zijn geelbruin en sterk gebandeerd, maar hebben een langere hals en snavel, een gebandeerde borst en vaak een nakend keelvlak, en zitten vaker langs bosrivieren. De gestreepte woudaap Botaurus involucris is veel kleiner, met lengtestrepen op de rug en roodbruine vleugels. De kwak Nycticorax nycticorax in jeugdkleed is gestippeld in plaats van gebandeerd en heeft rode tot oranje ogen.
Leefgebied
Zoetwatermoerassen met hoog riet, lisdodde en biezen, natte en ondergelopen graslanden, oevers van meren en rijstvelden in het laagland, meestal onder 500 m. Jaagt staand of langzaam sluipend op vissen, kikkers, slangen, insecten en kleine zoogdieren. Het nest is een platform van plantenmateriaal laag in dichte moerasvegetatie.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Caribisch laagland, het Magdalenadal en de llanos. In Ecuador plaatselijk in de moerassen van het westelijke laagland, vooral in het bekken van de Guayas; schaars in het oosten. In Peru zeldzaam en plaatselijk, in het noordwesten en in het Amazonelaagland. In Bolivia in de savannes en moerassen van het noorden en oosten, vooral in de Beni. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico tot het noorden van Argentinië, met een gat in het Amazonegebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de schemering langs moerasranden in de llanos van Colombia of de Beni-savannes van Bolivia, of in de rijstvelden van het Guayasbekken in Ecuador. Luister naar de diepe roep; overdag vliegt hij soms kort op boven het riet en valt dan weer in.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is afhankelijk van grote, ongestoorde moerassen; drooglegging en het afbranden van moerasvegetatie leiden plaatselijk tot achteruitgang.
Wetenschappelijke naam
Botaurus pinnatus | (Wagler, 1829)
Wagler beschreef de soort in 1829 als Ardea pinnata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Botaurus werd in 1819 ingevoerd door Stephens. De geslachtsnaam is Middeleeuws Latijn voor roerdomp, samengesteld uit Latijn bos, 'rund', en taurus, 'stier', naar de loeiende roep. De soortnaam is Latijn pinnatus, 'gevederd, gevleugeld'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bahia, Brazilië.