Alle soorten › Pelikaanachtigen › Reigers › Amerikaans woudaapje
Amerikaans woudaapje | Botaurus exilis
Least Bittern | Avetorillo panamericano | Socoí-vermelho
Het Amerikaans woudaapje is de kleinste reiger van de Nieuwe Wereld. Het klautert met zijn lange tenen door riet en lisdodde en blijft meestal verborgen in de dichte vegetatie. In het gidsgebied leven verschillende standvogelpopulaties, van de kustmoerassen van Peru tot de hoogvlakte van Bogotá.
Geluid
Het mannetje roept een zacht, laag, koerend koe-koe-koe; bij onraad een snel, droog kek-kek-kek.
Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.
Herkenning
28–36 cm, klein en slank, met een spitse gele snavel. Het mannetje heeft een zwarte kruin en rug, een geelbruine tot roodbruine kop en hals en een witte onderzijde met geelbruine strepen. Op de vleugel valt een grote, lichte geelbruine vlek op, en de slagpennen zijn kastanjebruin. Het vrouwtje heeft een donkerbruine kruin en rug met lichte strepen langs de rand. Jonge vogels lijken op het vrouwtje maar zijn sterker gestreept. Vogels van de hoogvlakte van Bogotá zijn donkerder en warmer gekleurd.
Verwarringssoorten
De gestreepte woudaap Botaurus involucris heeft een geelbruine rug met brede zwarte lengtestrepen en mist de scherp afgetekende lichte vleugelvlek. De zigzagreiger Zebrilus undulatus is donker met fijne golflijntjes en leeft in bos. Jonge mangrovereigers Butorides striata zijn groter, met een gevlekte hals en zonder lichte vleugelvlek.
Leefgebied
Riet- en lisdoddemoerassen, oevers van meren en lagunes met hoge waterplanten, kustmoerassen en plaatselijk rijstvelden, vooral in het laagland, maar in Colombia ook in de moerassen van de hoogvlakte van Bogotá rond 2600 m. Klautert door de vegetatie en jaagt op kleine vissen, kikkers en insecten. Het nest is een klein platform van plantenstengels, laag in de moerasvegetatie.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland van het Caribisch gebied, de Magdalena- en Caucavallei en op de hoogvlakte van Bogotá. In Ecuador vooral in het westelijke laagland. In Peru in de moerassen langs de kust en plaatselijk in het Amazonelaagland. In Bolivia schaars in het laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Noord-Amerika tot plaatselijk in Paraguay, het zuiden van Brazilië en het noorden van Argentinië.
Hoe en wanneer kijken
Wacht aan de rand van een rietmoeras, bijvoorbeeld in de kustmoerassen bij Lima of de wetlands rond Bogotá, op vogels die kort boven het riet vliegen of aan de rand van open water klauteren, vooral vroeg in de ochtend.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk lijdt de soort onder het verdwijnen van wetlands; de stand op de hoogvlakte van Bogotá is klein en kwetsbaar door verstedelijking.
Wetenschappelijke naam
Botaurus exilis | (Gmelin, 1789)
Gmelin beschreef de soort in 1789 als Ardea exilis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Botaurus werd in 1819 ingevoerd door Stephens. De geslachtsnaam is Middeleeuws Latijn voor roerdomp, samengesteld uit Latijn bos, 'rund', en taurus, 'stier', naar de loeiende roep. De soortnaam is Latijn exilis, 'klein, tenger'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Jamaica.