Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Zwartbuikcotinga

Zwartbuikcotinga | Cotinga nattererii

Blue Cotinga | Cotinga azul | Cotinga-azul

De zwartbuikcotinga is een kleine, turkooisblauwe cotinga van het noordwesten van Zuid-Amerika en het oosten van Panama. Het mannetje is glanzend blauw met een paarse keel en een paarse vlek op de buik. Hij zit vaak lang stil op een hoge, kale tak in de zon.

Zwartbuikcotinga (Cotinga nattererii)
Foto: Francesco Veronesi from Italy — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Grotendeels stil. De vleugels van het mannetje maken in vlucht een fluitend of ratelend geluid.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

18 cm, met een ronde kop, een kleine, donkere snavel en een korte staart. Het mannetje is glanzend turkooisblauw, met een zwarte oogring en teugel, een diep paarse keelvlek en een paarse vlek midden op de buik; vleugels en staart zijn zwart met blauwe randen. Het vrouwtje is donkerbruin, van boven geschubd met geelbruine randen en van onder geelbruin met donkere schubben. Jonge mannetjes lijken eerst op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De pruimkeelcotinga Cotinga maynana en de halsbandcotinga Cotinga cayana lijken sterk, maar leven ten oosten van de Andes in het Amazonegebied en overlappen niet. Het mannetje van de halsbandcotinga is lichter blauw met zwarte vlekken en heeft geen paars op de buik. Blauwe tangaren en dacnissen zijn veel kleiner en slanker.

Leefgebied

Het kronendak en de randen van vochtig laaglandbos en bos in de voetheuvels, ook half open land met hoge, verspreide bomen; meestal onder 1000 m. Eet vooral vruchten, vaak in vruchtdragende bomen samen met andere soorten. Het nest is een klein, ondiep kommetje hoog in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Pacifische laagland en in het noorden, oostwaarts tot de middelste Magdalena-vallei. In Ecuador zeldzaam in het uiterste noordwesten, in Esmeraldas. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten van Panama en het noordwesten van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de vroege ochtend in het noorden van Colombia en het Pacifische laagland de kale toppen van hoge bomen af; het mannetje zit daar vaak in de zon.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk achteruit door kap van laaglandbos, maar hij verdraagt half open land met hoge bomen.

Wetenschappelijke naam

Cotinga nattererii | (Boissonneau, 1840)

Boissonneau beschreef de soort in 1840 als Ampelis Nattererii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cotinga werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam gaat via Brisson (1760) terug op de Tupí-naam catingá, 'heldere (vogel van het) bos', voor de kleurrijke cotinga's. De soortnaam eert Johann Natterer (1787–1843), Oostenrijks natuuronderzoeker die van 1817 tot 1835 in Brazilië verzamelde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.