Alle soorten › Glansvogelachtigen › Baardkoekoeken › Zwarte trappist

Zwarte trappist | Monasa atra

Black Nunbird | Monja negra | Chora-chuva-de-asa-branca

De zwarte trappist is een donkere trappist met een rode snavel en witte schouders uit het noordoosten van Zuid-Amerika. In het gidsgebied is hij nauwelijks bekend: er zijn alleen enkele meldingen uit het uiterste oosten van Colombia. Elders leeft hij in groepjes in het regenwoud ten noorden van de Amazone.

Zwarte trappist (Monasa atra)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Luide, rollende en kakelende koren van meerdere vogels tegelijk, vaak lang volgehouden; daarnaast losse, fluitende roepen.

Luister: ZangXC493850

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

26–29 cm, met een lange staart en een krachtige, licht gebogen, koraalrode snavel. Het verenkleed is leigrijs tot zwartachtig, op kop en voorhoofd het donkerst. Op de kleine vleugeldekveren ligt een witte vlek, die als witte schouder zichtbaar is. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn bruiner, met een doffere snavel.

Verwarrings­soorten

De geelsnaveltrappist Monasa flavirostris heeft eveneens witte schouders, maar een gele snavel, en leeft in het westen van het Amazonegebied. De zwartvoorhoofdtrappist Monasa nigrifrons heeft een rode snavel, maar mist de witte schouder. De witvoorhoofdtrappist Monasa morphoeus heeft wit rond de snavelbasis en geen witte schouder.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos op terra firme, oud secundair bos en bosranden, in het laagland. Zit in paren of groepjes stil op middelhoogte en vangt grote insecten, spinnen en kleine hagedissen, vaak in de buurt van gemengde troepen. Het nest ligt aan het eind van een gang in de grond.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia alleen enkele meldingen uit het uiterste oosten, bij de grens met Venezuela en Brazilië; of de soort daar vast voorkomt, is onzeker. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden en oosten van Venezuela, de Guyana's en het noorden van Brazilië ten noorden van de Amazone.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Binnen het gidsgebied is de soort hooguit te verwachten in het uiterste oosten van Colombia, in de departementen Guainía en Vaupés. Leg een waarneming daar vast met een foto of geluidsopname.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied in grotendeels ongeschonden regenwoud.

Wetenschappelijke naam

Monasa atra | (Boddaert, 1783)

Boddaert beschreef de soort in 1783 als Cuculus ater; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Monasa werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks monas, 'eenzaam'. De soortnaam komt van Latijn ater, 'zwart'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.