Alle soorten › Glansvogelachtigen › Baardkoekoeken › Zwartvoorhoofdtrappist

Zwartvoorhoofdtrappist | Monasa nigrifrons

Black-fronted Nunbird | Monja frentinegra | Chora-chuva-preto

De zwartvoorhoofdtrappist is een geheel donkere trappist met een koraalrode snavel, die in het laagland ten oosten van de Andes vooral langs rivieren en in overstromingsbos leeft. Groepjes zitten rechtop en stil op middelhoogte en barsten geregeld samen uit in luide, rollende koren. Hij volgt vaak gemengde troepen en apen en vangt de insecten die zij opjagen.

Zwartvoorhoofdtrappist (Monasa nigrifrons)
Foto: Bernard DUPONT from FRANCE — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Luide, rollende en kakelende koren van meerdere vogels tegelijk, vaak lang volgehouden en vooral in de ochtend; daarnaast losse, fluitende en jammerende roepen.

Luister: ZangXC1164958

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

27–29 cm, met een lange staart en een krachtige, licht gebogen, koraalrode snavel. Het hele verenkleed is leigrijs, op kop en voorhoofd zwarter; witte tekening ontbreekt. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn bruiner, met een doffere snavel.

Verwarrings­soorten

De witvoorhoofdtrappist Monasa morphoeus heeft wit rond de snavelbasis en leeft meer in het binnenste van bos op terra firme. De geelsnaveltrappist Monasa flavirostris is kleiner, met een gele snavel en witte schouders. De kleine ani Crotophaga ani is ook zwart, maar heeft een hoge, zwarte snavel met een kam en leeft in open land.

Leefgebied

Várzea- en ander overstromingsbos, bos langs rivieren en op riviereilanden, moerasbos, bosranden en secundair bos, plaatselijk ook terra firme, vooral in het laagland en plaatselijk tot ongeveer 1000 m. Zit in groepjes op middelhoogte en vangt grote insecten, spinnen en kleine hagedissen, vaak bij gemengde troepen of groepen apen. Het nest ligt aan het eind van een gang in de grond.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het uiterste zuiden van het Amazonegebied, langs de grote rivieren. In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het hele Amazonelaagland. In Bolivia in het laagland van het noorden en midden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het Braziliaanse Amazonegebied, vooral ten zuiden van de Amazone, tot in het midden van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs rivieroevers en in overstromingsbos, bijvoorbeeld tijdens boottochten in het Amazonelaagland. De luide koren zijn vaak te horen voordat de groep te zien is.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een zeer groot verspreidingsgebied en verdraagt secundair bos en bosranden.

Wetenschappelijke naam

Monasa nigrifrons | (Spix, 1824)

Spix beschreef de soort in 1824 als Bucco nigrifrons; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Monasa werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks monas, 'eenzaam'. De soortnaam komt van Latijn niger, 'zwart', en frons, 'voorhoofd'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio Solimões, Brazilië.