Alle soorten › Glansvogelachtigen › Baardkoekoeken › Witvoorhoofdtrappist

Witvoorhoofdtrappist | Monasa morphoeus

White-fronted Nunbird | Monja frentiblanca | Chora-chuva-de-cara-branca

De witvoorhoofdtrappist is een donkergrijze trappist met een witte bles rond de rode snavelbasis. Hij leeft in groepjes in het binnenste van hoog regenwoud, vooral op terra firme, en is een vaste deelnemer aan gemengde troepen. Buiten het Amazonegebied komt hij ook voor in het noorden van Colombia en in Midden-Amerika.

Witvoorhoofdtrappist (Monasa morphoeus)
Foto: gailhampshire from Cradley, Malvern, U.K — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Luide, rollende en kakelende koren van meerdere vogels tegelijk, vaak lang volgehouden; daarnaast losse, fluitende roepen, die gemengde troepen bij elkaar lijken te houden.

Luister: ZangXC821642

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

24–26 cm, met een lange staart en een koraalrode, licht gebogen snavel. Voorhoofd, teugel en kin zijn wit en vormen een witte bles rond de snavelbasis. De kop is zwartachtig, de rest van het verenkleed leigrijs, van onderen iets lichter. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn bruiner en hebben minder wit.

Verwarrings­soorten

De zwartvoorhoofdtrappist Monasa nigrifrons mist het wit rond de snavel en leeft vooral langs rivieren en in overstromingsbos. De geelsnaveltrappist Monasa flavirostris heeft een gele snavel en witte schouders en zit meestal hoger, aan bosranden.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos op terra firme, ook voetheuvelbos, oud secundair bos en bosranden, van het laagland tot ongeveer 1100 m. Zit in groepjes op middelhoogte en vangt grote insecten, spinnen en kleine gewervelden, vaak samen met gemengde troepen. Het nest ligt aan het eind van een gang in de grond, vaak met een kraag van bladeren rond de ingang.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het noordwesten, van de grens met Panama tot het middelste Magdalenadal, en in het laagland ten oosten van de Andes. In Ecuador in het oostelijke laagland en de lagere uitlopers. In Peru in het Amazonelaagland en de lagere uitlopers van de oostflank. In Bolivia in het laagland van het noorden en midden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Honduras tot Panama, in het zuiden van Venezuela, het Braziliaanse Amazonegebied en het Atlantisch bos van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Loop langs paden door hoog bos op terra firme en luister naar de koren; volg dan gemengde troepen, waarin de trappisten vaak rechtop en stil op middelhoogte zitten.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is afhankelijk van bos en verdwijnt waar bos grootschalig wordt gekapt.

Wetenschappelijke naam

Monasa morphoeus | (Hahn & Küster, 1823)

Hahn & Küster beschreef de soort in 1823 als Bucco Morphoeus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Monasa werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks monas, 'eenzaam'. De soortnaam verwijst naar Morpheus, in de Griekse mythologie de zoon van de Slaap en god van de dromen; Cabanis en Heine dachten dat Wagler de 'dromerige, slaperige' vogel zo noemde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Brazilië.