Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Zwartkeelspecht

Zwartkeelspecht | Campephilus melanoleucos

Crimson-crested Woodpecker | Carpintero marcial | Pica-pau-de-topete-vermelho

De zwartkeelspecht is de meest verbreide Campephilus-specht van het gidsgebied en leeft in vrijwel al het laagland ten oosten van de Andes en in het noorden van Colombia. Hij komt voor in bosranden, rivierbos en halfopen terrein met hoge bomen en is vaak te horen aan de harde dubbele klop van zijn roffel. Hij lijkt sterk op de gestreepte helmspecht, met wie hij vaak samen voorkomt.

Zwartkeelspecht (Campephilus melanoleucos)
Foto: Rafael Rosa — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luide, nasale skwie-ah en een snelle, hoge reeks tonen. Roffelt met een harde dubbele klop, DA-drr, met de nadruk op de eerste slag.

Luister: RoffelXC1183225

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

33–38 cm, met een lange, rechte, ivoorkleurige snavel en een spitse rode kuif. De bovendelen zijn zwart. Een witte streep loopt langs de halszijde naar de rug en vormt daar met de andere streep een gesloten witte V. Keel en borst zijn zwart, de buik is lichtgeelbruin met zwarte bandering. Het mannetje heeft een vrijwel geheel rode kop, met een kleine zwart-witte vlek op de oorstreek en een lichte vlek aan de snavelbasis. Het vrouwtje heeft een zwart voorhoofd en een brede witte streep die van de snavelbasis over de wang naar de hals loopt. In de vlucht zijn de ondervleugels wit.

Verwarrings­soorten

De gestreepte helmspecht Dryocopus lineatus heeft witte schouderstrepen die op de rug niet samenkomen, een smalle witte wangstreep die niet tot de snavel reikt en een donkerder snavel. De guayaquilspecht Campephilus gayaquilensis ten westen van de Andes lijkt sterk op de zwartkeelspecht, maar heeft een donkerder, meer kaneelkleurige buik. De roodnekspecht Campephilus rubricollis heeft een rode borst, een roodbruine buik en geen witte strepen.

Leefgebied

Bosranden, rivierbos, várzea, open en secundair bos, galerijbos in savanne en halfopen terrein met hoge bomen, ook cacao- en andere plantages, van het laagland tot ongeveer 1500 m, plaatselijk hoger. Zoekt op stammen en dikke takken naar keverlarven en mieren. Broedt in een zelf uitgehakte holte in een boom.

Verspreiding en trek

In Colombia in het noorden, in de dalen van de Magdalena en de Cauca en in het hele laagland ten oosten van de Andes. In Ecuador in het oostelijke laagland en de uitlopers. In Peru in het Amazonelaagland en op de lagere oostflank. In Bolivia in het noordelijke en oostelijke laagland en op de lagere hellingen. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Panama tot het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let langs rivieren, bosranden en open plekken met hoge bomen op de dubbele klop en de nasale roep. De vogels zitten vaak in paren op de stam van een vrijstaande boom.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een zeer groot verspreidingsgebied en verdraagt bosranden en secundair bos.

Wetenschappelijke naam

Campephilus melanoleucos | (Gmelin, 1788)

Gmelin beschreef de soort in 1788 als Picus melanoleucos; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Campephilus werd in 1840 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam combineert Grieks kampē, 'rups', met philos, 'liefhebbend'. De soortnaam combineert Grieks melas, 'zwart', met leukos, 'wit', en betekent 'zwart-wit'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suriname.