Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Zwartkopcaique
Zwartkopcaique | Pionites melanocephalus
Black-headed Parrot | Loro coroninegro | Marianinha-de-cabeça-preta
De zwartkopcaique is een gedrongen, luidruchtige papegaai met een zwarte kap en een witte buik, uit het geslacht Pionites. In het gidsgebied leeft hij in het Amazone-laagland ten noorden van de Amazone en de Marañón; ten zuiden daarvan wordt hij vervangen door de witbuikcaique. Groepjes bewegen zich behendig door het bladerdak, vaak hangend en klauterend.
Geluid
Hoge, schelle en schrille roepen, zoals een herhaald kliee-ak, en een grote variatie aan fluitjes en gekwetter. Groepen zijn zowel in de vlucht als zittend luidruchtig.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
23 cm, gedrongen, met een korte, rechte staart. De kruin is zwart, met een smalle groene streep onder het oog. Wangen, keel en nek zijn geeloranje. Rug, vleugels en staart zijn groen, de slagpennen deels blauw. Borst en buik zijn roomwit; dijen en onderstaartdekveren zijn geel tot oranjegeel, bij vogels in het westen van het verspreidingsgebied lichter geel. De snavel is zwart, het oog oranjerood. De seksen zijn gelijk; jongen hebben een geelbruin waas op de buik en een donker oog.
Verwarringssoorten
De witbuikcaique Pionites leucogaster heeft geen zwarte kap maar een abrikooskleurige kruin en een lichte snavel; hij leeft ten zuiden van de Amazone en de Marañón. De barrabands papegaai Pyrilia barrabandi heeft een zwarte kop met een oranjegele wangvlek, maar een groene borst en buik. Het zwartoormargrietje Pionus menstruus is groter, met een blauwe kop en een groene buik.
Leefgebied
Vochtig laaglandregenwoud op terra firme en in de várzea, ook bosranden en hoog secundair bos, tot ongeveer 1000 m aan de voet van de Andes. Eet vruchten, zaden en bloesems hoog in het bladerdak. Leeft in paren en groepjes van vijf tot tien vogels. Het nest ligt in een boomholte.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland ten oosten van de Andes, van Meta en Guainía tot Putumayo en Amazonas. In Ecuador in het hele oostelijke laagland. In Peru ten noorden van de Amazone en de Marañón. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het noorden van de Braziliaanse Amazone.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek vanaf uitkijktorens en langs bosranden in het oosten van Ecuador of rond Iquitos; groepjes verraden zich door hun schelle roepen. Ze komen ook naar kleiwanden om aarde te eten.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied in grotendeels intact bos; plaatselijk wordt hij gevangen voor de handel in kooivogels.
Wetenschappelijke naam
Pionites melanocephalus | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Psittacus melanocephalus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pionites werd in 1890 ingevoerd door Heine. De geslachtsnaam is afgeleid van het geslacht Pionus met het Griekse achtervoegsel -itēs, 'lijkend op'. De soortnaam komt van Grieks melas, 'zwart', en kephalē, 'kop'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Venezuela.