Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Monniksparkiet
Monniksparkiet | Myiopsitta monachus
Monk Parakeet | Cotorra argentina | Caturrita
De monniksparkiet is de enige papegaai die een groot nest van takken bouwt in plaats van in een holte te broeden. In het gidsgebied leeft hij alleen in Bolivia: in het droge Chaco-laagland van het zuidoosten en, als aparte vorm, in de droge Andesdalen, waar hij in kolonies in rotswanden broedt. Buiten Zuid-Amerika is hij op veel plaatsen als ontsnapte kooivogel ingeburgerd.
Geluid
Luid, schel en krassend gekrijs, zoals kwie-kwie-kwie, en een aanhoudend gekwetter bij de kolonie.
Opname: Christian Bøggild — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
28–30 cm, met een lange, spitse staart en een vrij zware, oranjeachtig hoornkleurige snavel. Voorhoofd, gezicht, keel en borst zijn grijs; de veren van de borst hebben lichte randen, zodat de borst geschubd lijkt. Over de buik loopt een geelgroene band; de rest van het kleed is groen. De slagpennen zijn blauw. De seksen zijn gelijk. De vorm van de Andesdalen (luchsi) heeft een egaal lichtgrijze, niet geschubde borst, een helderder groene bovenzijde en een gelere buik.
Verwarringssoorten
De aymaraparkiet Psilopsiagon aymara is veel kleiner en slanker, met een grijze kap en een witachtige borst, en leeft hoger in de Andes. De blauwkroonparkiet Thectocercus acuticaudatus is groter, met een blauwe kop, een lichte snavel en een groene borst. De groenwangparkiet Pyrrhura molinae is kleiner en donkerder, met een donkere kap, een geschubde borst en een roodbruine staart.
Leefgebied
In het laagland droog Chaco-bos, savanne met palmen, akkers, veeteeltland en dorpen. In de Andesdalen droog struweel met cactussen en doornstruiken langs rivieren, ruwweg tussen 1000 en 3000 m. Eet zaden, vruchten, knoppen en bloemen, en ook gewassen zoals maïs en zonnebloemen. Bouwt in het laagland grote nesten van takken in bomen en op palen en masten, vaak met meerdere nestkamers; de vorm van de Andesdalen broedt in kolonies op richels en in spleten van rotswanden.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Alleen in Bolivia: in het droge laagland van het zuidoosten, in Santa Cruz, Chuquisaca en Tarija, en in de droge Andesdalen van Cochabamba, Chuquisaca en Santa Cruz, onder meer langs de Río Grande en de Río Mizque. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Paraguay, Uruguay, Argentinië en het zuiden van Brazilië; ingeburgerd in onder meer Noord-Amerika en Europa.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek de kolonies in rotswanden in de droge dalen van de Río Grande en de Río Mizque, waar de vogels in de ochtend luid krijsend af en aan vliegen. In het Chaco-laagland verraden de grote takkennesten in bomen en op masten de aanwezigheid van de soort.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort wordt plaatselijk bestreden als plaag in gewassen en gevangen voor de handel. De vorm van de Andesdalen heeft een klein verspreidingsgebied.
Wetenschappelijke naam
Myiopsitta monachus | (Boddaert, 1783)
Boddaert beschreef de soort in 1783 als Psittacus monachus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myiopsitta werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks mus, muos, 'muis', en Nieuwlatijn psitta, 'papegaai', naar het muisgrijze gezicht en de grijze onderdelen van de monniksparkiet. De soortnaam komt van Latijn monachus, 'monnik', naar de grijze kap. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Montevideo, Uruguay.