Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Citroenparkiet

Citroenparkiet | Psilopsiagon aurifrons

Mountain Parakeet | Perico cordillerano | Periquito-das-montanhas

De citroenparkiet is een kleine, groene parkiet met een spitse staart, van de droge westflank, de inter-Andesdalen en de hoogvlakte van Peru en Bolivia. Het mannetje van de meeste vormen heeft een geel gezicht, waaraan de soort haar Nederlandse naam dankt. Hij komt voor van de kustvalleien van Peru tot ruim boven 4000 m, en is een van de weinige parkieten van de puna.

Citroenparkiet (Psilopsiagon aurifrons)
Foto: David F. Belmonte — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoog, schurend gekwetter en korte, zoemende roepjes, in de vlucht snel herhaald; groepen houden onderling voortdurend contact.

Luister: RoepXC857036

Opname: Barry Edmonston — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18–20 cm, met een spitse, middellange staart en een kleine, lichte, hoornkleurige tot roze snavel. Het kleed is helder groen, van onder iets geler, met blauwige slagpennen. Bij het mannetje van de noordelijke vormen zijn voorhoofd, gezicht en keel geel; bij de zuidelijke vorm (in het zuiden van Peru en in Bolivia) is het geel beperkter. Het vrouwtje is egaal groen, met hooguit een gele zweem in het gezicht. Jonge vogels lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De aymaraparkiet Psilopsiagon aymara heeft een grijsbruine kap, een grijswitte borst en een langere staart. De andesparkiet Bolborhynchus orbygnesius is gedrongener en donkerder groen, met een kortere, minder spitse staart, en leeft meer in vochtiger bergstruweel en bosranden. De catharinaparkiet Bolborhynchus lineola is zwart gestreept en leeft in nevelwoud.

Leefgebied

Droog struweel met cactussen, puna met struiken, Polylepis-bosjes, akkers, boomgaarden, tuinen en parken, van de geïrrigeerde kustvalleien tot ruim boven 4000 m. Eet zaden, knoppen, bloemen en vruchten, ook van cactussen, en foerageert vaak op de grond. Broedt in holten, onder meer in steile aarden wanden en rotsen.

Verspreiding en trek

In Peru langs de westflank en in de kustvalleien van het noorden tot het zuiden, in het dal van de Marañón en op de hoogvlakte van het zuiden. In Bolivia op het altiplano en in de Andes en droge dalen van het westen. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de westelijke Andesdalen van Peru en rond Arequipa, en op het altiplano rond het Titicacameer, waar groepen tussen struiken, akkers en dorpstuinen foerageren. Vliegende groepen verraden zich door hun aanhoudende gekwetter.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort profiteert plaatselijk van akkers en tuinen en heeft een groot verspreidingsgebied.

Wetenschappelijke naam

Psilopsiagon aurifrons | (Lesson, 1831)

Lesson beschreef de soort in 1831 als Psittacus (Lathamus) aurifrons; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Psilopsiagon werd in 1912 ingevoerd door Ridgway. De geslachtsnaam komt van Grieks psilos, 'kaal', en siagōn, 'kaak'. De soortnaam komt van Latijn aurum, 'goud', en frons, 'voorhoofd'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Peru.