Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Aymaraparkiet

Aymaraparkiet | Psilopsiagon aymara

Grey-hooded Parakeet | Catita aimará | Periquito-de-capuz-cinza

De aymaraparkiet is een kleine, slanke parkiet met een lange, spitse staart en een grijsbruine kap, uit de droge valleien en hellingen van de Andes van Bolivia en Argentinië. Hij leeft in snelle, kwetterende groepen die laag over struweel, akkers en dorpen vliegen. Samen met de citroenparkiet vormt hij het geslacht Psilopsiagon, parkieten van het hooggebergte.

Aymaraparkiet (Psilopsiagon aymara)
Foto: CLAUDIOLD — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een levendig, hoog gekwetter en korte, schurende roepjes, zoals dzjiet, vooral in de vlucht; groepen roepen voortdurend.

Luister: ZangXC1024287

Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

19–20 cm, met een lange, getrapte, spitse staart en een kleine, lichte, roze-hoornkleurige snavel. Kruin, wangen en nek vormen een grijsbruine kap. Keel en borst zijn lichtgrijs tot grijswit, de buik en flanken geelgroen. De bovendelen zijn helder groen, de slagpennen blauwig. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn doffer, met een minder scherp afgetekende kap.

Verwarrings­soorten

De citroenparkiet Psilopsiagon aurifrons heeft geen grijze kap, is egaal groen (het mannetje met een geel gezicht) en heeft een kortere staart. De andesparkiet Bolborhynchus orbygnesius is gedrongener en egaal groen, met een korte staart. De monniksparkiet Myiopsitta monachus is groter, met een grijs voorhoofd en een grijze, geschubde borst; in de droge Andesdalen van Bolivia broedt hij in kolonies in rotswanden.

Leefgebied

Droge inter-Andesdalen, hellingen met struweel en cactussen, Polylepis- en elzenbosjes, akkers, boomgaarden, eucalyptusaanplant en dorpen, ruwweg tussen 1800 en 4000 m. Eet zaden, knoppen, bloemen en vruchten, zowel in struiken als op de grond. Broedt in holten, onder meer in steile wanden en bomen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia in de Andes en de droge dalen van het westen, midden en zuiden van het land, vooral van La Paz en Cochabamba zuidwaarts tot Tarija. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië en zeldzaam in het uiterste noorden van Chili.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de droge dalen rond Cochabamba en verder naar het zuiden, waar groepen in de vroege ochtend luid kwetterend over akkers, struweel en dorpsranden vliegen. Zittende vogels zijn in het struikgewas groen en onopvallend; let op de grijze kap en de lange staart.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort past zich aan cultuurland en dorpen aan en wordt in grote delen van zijn gebied regelmatig gezien.

Wetenschappelijke naam

Psilopsiagon aymara | (d'Orbigny, ACVMD, 1839)

D'Orbigny, ACVMD beschreef de soort in 1839 als Arara aymara; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Psilopsiagon werd in 1912 ingevoerd door Ridgway. De geslachtsnaam komt van Grieks psilos, 'kaal', en siagōn, 'kaak'. De soortnaam verwijst naar de Aymara, het inheemse volk van de Altiplano in Bolivia en Peru, niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sica Sica, La Paz, Bolivia.