Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Witbuikcaique

Witbuikcaique | Pionites leucogaster

White-bellied Parrot | Perico de vientre blanco | Marianinha-de-cabeça-amarela

De witbuikcaique is de zuidelijke tegenhanger van de zwartkopcaique: even gedrongen en luidruchtig, maar met een abrikooskleurige kop in plaats van een zwarte kap. In het gidsgebied leeft hij in het Amazone-laagland ten zuiden van de Amazone en de Marañón. Groepjes klauteren en hangen behendig in het bladerdak.

Witbuikcaique (Pionites leucogaster)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge, schelle en schrille roepen en een grote variatie aan fluitjes en gekwetter, vergelijkbaar met die van de zwartkopcaique. Groepen zijn luidruchtig, ook zittend in het bladerdak.

Luister: RoepXC964676

Opname: Richard E. Webster — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

23 cm, gedrongen, met een korte, rechte staart. Kruin en nek zijn abrikoos- tot oranjegeel, wangen en keel geel. Rug, vleugels en staart zijn groen, de slagpennen deels blauw. Borst en buik zijn roomwit. In het gidsgebied hebben de vogels gele dijen; elders in het verspreidingsgebied zijn de dijen groen en bij sommige vormen is ook de staart deels geel. De snavel is licht hoornkleurig, het oog oranjerood. De seksen zijn gelijk; jongen hebben wat donkere veertjes op de kruin en een donker oog.

Verwarrings­soorten

De zwartkopcaique Pionites melanocephalus heeft een zwarte kap en een zwarte snavel en leeft ten noorden van de Amazone en de Marañón. De saffraankoppapegaai Pyrilia pyrilia heeft ook een gele kop, maar een groene borst en buik; hij leeft in het noorden van Colombia, buiten het bereik van de witbuikcaique. Andere papegaaien van vergelijkbare grootte in het laagland hebben een groene buik.

Leefgebied

Vochtig laaglandregenwoud op terra firme en in de várzea, ook bosranden en hoog secundair bos, tot ongeveer 1000 m aan de voet van de Andes. Eet vruchten, zaden en bloesems hoog in het bladerdak. Leeft in paren en groepjes van vijf tot tien vogels. Het nest ligt in een boomholte.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru in het oostelijke laagland ten zuiden van de Amazone en de Marañón, van het zuiden van Loreto en Ucayali tot Madre de Dios en Puno. In Bolivia in het noorden en midden van het laagland, in Pando, Beni, het noorden van La Paz en Cochabamba en het noorden van Santa Cruz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Braziliaanse Amazone ten zuiden van de Amazone.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek vanaf uitkijktorens en langs bosranden in Madre de Dios, bijvoorbeeld rond Tambopata en Manu; groepjes verraden zich door hun schelle roepen. Ze komen ook naar kleiwanden om aarde te eten.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in de hier gevolgde afbakening. In het gidsgebied is de soort wijdverbreid in grotendeels intact bos; in het oosten van het verspreidingsgebied, in Brazilië, gaat de stand door ontbossing achteruit.

Wetenschappelijke naam

Pionites leucogaster | (Kuhl, 1820)

Kuhl beschreef de soort in 1820 als Psittacus leucogaster; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pionites werd in 1890 ingevoerd door Heine. De geslachtsnaam is afgeleid van het geslacht Pionus met het Griekse achtervoegsel -itēs, 'lijkend op'. De soortnaam komt van Grieks leukos, 'wit', en gastēr, 'buik'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Brazilië.