Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Zwartkruinhemispingus
Zwartkruinhemispingus | Kleinothraupis atropileus
Black-capped Hemispingus | Hemispingo coroninegro | Sanhaço-de-coroa-preta
De zwartkruinhemispingus is een vrij grote, donkerkoppige tangare van het hoge bergbos van de Andes, van Colombia tot het zuiden van Peru. Een zwarte kop met een lange, lichte wenkbrauwstreep boven olijfgele onderdelen maakt hem binnen zijn hoogtezone kenmerkend. Paartjes en groepjes houden zich vaak op in bamboe in de ondergroei.
Geluid
De zang is een snel, ratelend gekwetter van hoge tonen, vaak als duet van een paartje. De roep is een scherp tsjit.
Opname: Guilherme Melo — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
17 cm, met een vrij korte, donkere snavel. Kruin en kopzijden zwart, met een lange, smalle, witachtige wenkbrauwstreep die voor het oog vaak okerkleurig is. Bovendelen, vleugels en staart olijfgroen. Keel en borst okergeel, buik olijfgeel. Vogels uit midden- en zuid-Peru hebben een bredere, wittere wenkbrauwstreep en een warmere, oranjegele keel. Seksen gelijk. Jonge vogels zijn doffer, met een bruinzwarte kop.
Verwarringssoorten
De zwartoorsfenops Sphenopsis melanotis is kleiner, met een grijze kruin, een zwart oorvlak en kaneelkleurige keel en borst. De wenkbrauwtangare Thlypopsis superciliaris is kleiner, met een olijfgrijze kruin en gele onderdelen. De zwartkoppseudospingus Pseudospingus verticalis heeft een zwarte kop met een grijze kruinstreep en grijze onderdelen. In het zuiden van Peru hebben de okerbrauwhemispingus Kleinothraupis calophrys en Parodi's hemispingus Kleinothraupis parodii een gele tot oranje wenkbrauwstreep.
Leefgebied
Vochtig bergbos en nevelwoud tot aan de boomgrens, vooral waar de ondergroei uit Chusquea-bamboe bestaat, ook bosranden, ongeveer tussen 2300 en 3500 m. Foerageert in paartjes of kleine groepjes in de ondergroei en het middelste bos op insecten, vaak in gemengde troepen. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de Andes. In Ecuador op beide flanken van de Andes. In Peru vooral op de oostflank, van het noorden tot Cusco. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in nevelwoud met dichte bamboe-ondergroei bij de boomgrens, bijvoorbeeld langs de hoge wegen in de Andes van Ecuador; volg het ratelende duet van een paartje in de ondergroei.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd (NE) in deze soortopvatting; de Rode Lijst beoordeelt de noordelijke en de zuidelijke vorm afzonderlijk, en beide gelden daar als niet bedreigd. Kap van bergbos verkleint plaatselijk het leefgebied.
Wetenschappelijke naam
Kleinothraupis atropileus | (de Lafresnaye, 1842)
De Lafresnaye beschreef de soort in 1842 als Arremon atro-pileus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Kleinothraupis werd in 2016 ingevoerd door Burns, Unitt & Mason. De geslachtsnaam eert de ornithologe Nedra K. Klein, gecombineerd met Grieks thraupis, een niet nader bekend klein vogeltje bij Aristoteles. De soortnaam komt van Latijn ater, 'zwart', en pileus, 'kap', naar de zwarte kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.