Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Punasierragors

Punasierragors | Phrygilus punensis

Peruvian Sierra Finch | Yal peruano | Tico-tico-peruano

De punasierragors is een stevige gors met een grijze kap, een olijfbruine rug en gele onderdelen, van de vochtige puna en de inter-Andesdalen van Peru en Bolivia. Hij is een van de algemeenste vogels rond Andesdorpen, akkers en Polylepis-bosjes. Hij is nauw verwant aan de grijskapsierragors Phrygilus gayi, waarvan hij vroeger als ondersoort werd beschouwd.

Punasierragors (Phrygilus punensis)
Foto: Tiago Lubiana — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een korte, eenvoudige reeks fluit- en tjilptonen, vaak vanaf een dak, muur of struik. De roep is een kort, metaalachtig tsjip.

Luister: ZangXC180614

Opname: Mike Nelson — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16 cm, met een kegelvormige, grijze snavel. Het mannetje heeft een leigrijze kop, keel en bovenborst. De mantel is olijfbruin tot olijfgeel, de stuit grijs. Borst en buik zijn geel, de onderstaartdekveren witachtig. Vleugels en staart zijn grijs met donkere centra. Het vrouwtje is doffer, met een bruiner grijze kap, een vaag gestreepte rug en fletser gele onderdelen. Jongen zijn bruiner en van boven en onder gestreept.

Verwarrings­soorten

De zwartkapsierragors Phrygilus atriceps heeft een zwarte kap en een goudbruine rug, en leeft in de drogere puna in het zuidwesten. De grijsborstsierragors Geospizopsis plebejus is kleiner, grijs en gestreept, zonder geel. De loodkleurige sierragors Geospizopsis unicolor is egaal loodgrijs (mannetje) of bruin gestreept (vrouwtje). De punasaffraangors Sicalis lutea en andere saffraangorsen hebben een gele kop.

Leefgebied

Struikrijk grasland van de vochtige puna, struweel in de inter-Andesdalen, Polylepis-bosjes, akkers, terrassen, heggen en dorpen, ruwweg tussen 2500 en 4500 m. Zoekt op de grond en in struiken naar zaden en insecten, buiten de broedtijd in groepjes. Het nest ligt in een struik, een rotsspleet of een muur.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru in de Andes van het midden en zuiden, van Ancash en Huánuco zuidwaarts tot Puno. In Bolivia in de Andes van het noorden en midden, in La Paz, Cochabamba en aangrenzende departementen. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied vrijwel niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Kijk rond dorpen, ruïnes en akkers in de Andes van Zuid-Peru, bijvoorbeeld rond Cusco en het Titicacameer. De vogels zitten vaak op muren en daken en foerageren op erven.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Algemeen; de soort heeft profijt van kleinschalig cultuurland.

Wetenschappelijke naam

Phrygilus punensis | Ridgway, 1887

Ridgway beschreef de soort in 1887 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Phrygilus werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks phrugilos, een niet geïdentificeerde vogel die Aristophanes noemt. De soortnaam verwijst naar de puna, de hoge grasvlakten van de Andes. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Titicacabekken, Peru/Bolivia.