Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Zwartwangboomgors

Zwartwangboomgors | Microspingus melanoleucus

Black-capped Warbling Finch | Monterita cabecinegra | Capacetinho

De zwartwangboomgors is een kleine, grijs-witte boomgors met een zwarte kap en wang, uit het droge bos van de Chaco en aangrenzende gebieden. Paren en groepjes trekken door struiken en lage bomen, vaak als kern van gemengde groepen. In het gidsgebied leeft hij in het zuidoosten van Bolivia.

Zwartwangboomgors (Microspingus melanoleucus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een snelle reeks hoge, tjilpende tonen; groepjes houden contact met dunne tsit-roepjes.

Luister: ZangXC905379

Opname: Franco Vushurovich — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13 cm, met een korte, spitse, donkere snavel en een roodachtige iris. Bij het mannetje zijn kruin, wang en oorstreek zwart; nek, rug en vleugels zijn grijs. De onderdelen zijn wit, de flanken lichtgrijs. De donkere staart heeft brede witte hoeken die in vlucht opvallen. Het vrouwtje heeft een grijzere, minder scherp afgetekende kap. Jonge vogels zijn bruiner en missen de zwarte kap.

Verwarrings­soorten

De zwartbandboomgors Microspingus torquatus heeft een witte wenkbrauw, een zwarte borstband en roestbruine onderstaartdekveren. De maskermuggenvanger Polioptila dumicola is blauwgrijs, met een dunne snavel, een zwart masker en een lange, vaak opgewipte staart. De grijze boomgors Microspingus cinereus uit Brazilië mist de zwarte kap en wordt wel als dezelfde soort beschouwd.

Leefgebied

Droog bos, Chaco-bos, doornstruweel en bosranden, van het laagland tot ruwweg 2000 m in de droge dalen aan de voet van de Andes. Zoekt in paren of groepjes in struiken en lage bomen naar insecten, vaak in gemengde groepen. Het nest is een open kom in een struik of kleine boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia in het zuidoosten, in de Chaco en de droge dalen van Santa Cruz, Chuquisaca en Tarija. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Paraguay, het noorden van Argentinië, Uruguay en het zuidwesten van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in het Chaco-bos en droge bos van het zuidoosten van Bolivia, bijvoorbeeld in Tarija en het zuiden van Santa Cruz; let op een groepje grijs-witte vogels met zwarte kap en witte staarthoeken in een gemengde groep.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en verdraagt gedegradeerd droog bos, maar ontbossing in de Chaco vermindert het leefgebied.

Wetenschappelijke naam

Microspingus melanoleucus | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)

D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als Emberiza melanoleuca; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Microspingus werd in 1874 ingevoerd door Taczanowski. De geslachtsnaam komt van Grieks mikros, 'klein', en spingos, 'vink'. De soortnaam komt van Grieks melas, 'zwart', en leukos, 'wit', naar de zwarte kop en de witte onderdelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chiquitos, Santa Cruz, Bolivia.