Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Arkansaskoningstiran

Arkansaskoningstiran | Tyrannus verticalis

Western Kingbird | Tirano pálido

De arkansaskoningstiran is de koningstiran van het open land in het westen van Noord-Amerika en overwintert langs de Pacifische kant van Mexico en Midden-Amerika en in kleine aantallen in Florida. Elk najaar dwalen vogels naar het oosten af; op de Bahama's is de soort daardoor een zeldzame maar regelmatige gast.

Arkansaskoningstiran (Tyrannus verticalis)
Foto: Rhododendrites — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een scherp, kort wit of kip en een piepend, kwetterend geluid dat aan speelgoed doet denken. Op doortrek en in de winter vaak stil.

Luister: ZangXC772130

Opname: Richard E. Webster — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

20–24 cm. Kop en borst lichtgrijs, keel witachtig, met een donkerder grijs masker door het oog. Rug grijs met een olijfgroene zweem, vleugels donker grijsbruin. Buik en onderstaart helder citroengeel. De zwarte, recht afgesneden staart heeft smalle, witte buitenvlaggen aan de buitenste staartpennen, in vlucht het beste kenmerk. Een rode kruinvlek is meestal verborgen. Jonge vogels zijn valer, met een bleker geel op de buik. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De tropische koningstiran Tyrannus melancholicus heeft een langere snavel, een olijfgroenere rug, geel tot op de borst en een bruine, ingekeepte staart zonder witte randen. De grijze koningstiran Tyrannus dominicensis heeft geheel witte onderdelen en een donkerdere staart zonder wit. Jonge zwaluwstaartkoningstirannen Tyrannus forficatus met korte staart missen het geel op de buik en hebben een gevorkte staart met witte basis.

Leefgebied

Open terrein met verspreide bomen, hekken en draden: weilanden, akkerranden, luchthavens en de randen van dorpen. Jaagt vanaf een open zitplaats op vliegende insecten en pakt ook prooi van de grond.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.

Verspreiding en trek

Zeldzame maar regelmatige najaarsgast op de Bahama's, vooral in oktober en november, met enkele overwinterende vogels. Op Cuba een zeldzame dwaalgast; elders in het gebied zeer zeldzaam. Broedt in het westen van Noord-Amerika, van Zuid-Canada tot Noord-Mexico, en overwintert van West-Mexico tot Costa Rica en in Zuid-Florida.

Hoe en wanneer kijken

Het meest kansrijk zijn open terreinen op de noordelijke Bahama's in het late najaar, zoals graslanden rond vliegvelden. De witte staartranden in vlucht onderscheiden de soort van de tropische koningstiran, die in het noorden van het gebied zelf een dwaalgast is.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is talrijk in het broedgebied en heeft zich in de afgelopen eeuw naar het oosten uitgebreid, mede doordat bomen en elektriciteitspalen in open land nieuwe zit- en nestplaatsen boden.

Wetenschappelijke naam

Tyrannus verticalis | Say, 1822

Say beschreef de soort in 1822 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Tyrannus werd in 1799 ingevoerd door De Lacépède. Tyrannus is Latijn (van Grieks turannos) voor 'tiran, alleenheerser', naar het agressieve gedrag waarmee deze vogels zelfs roofvogels verjagen. verticalis is Latijn voor 'van de kruin', van vertex 'kruin', naar de verborgen oranjerode kruinvlek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit bij La Junta, Colorado.