Alle soorten › Hoenderachtigen › Fazantachtigen › Bankivahoen
Bankivahoen | Gallus gallus
Red Junglefowl | Gallo bankiva
Het bankivahoen is de wilde stamvorm van de kip. Het is niet inheems in het Caribisch gebied: de vogels die hier vrij leven zijn verwilderde kippen, nakomelingen van tamme hoenders die sinds de koloniale tijd naar de eilanden zijn gebracht. Op veel eilanden lopen ze vrij rond in dorpen en op erven; plaatselijk leven ze zonder menselijke zorg in bosranden en struweel.
Geluid
De haan kraait een kukeleku; bij de wilde vorm klinkt dit korter en schor, met een afgebroken laatste lettergreep. Hennen kakelen en tokken.
Opname: Aku Kalliomäki — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
41–78 cm; de haan is veel groter dan de hen. De haan van de wilde vorm heeft een rode kam en rode lellen, goudoranje tot roodbruine hals- en zadelveren, een donkere, glanzende borst en buik en een lange, gebogen, groenzwarte staart. De hen is bruin met fijne tekening, een hals met goudgele veerranden en een kleine kam. Verwilderde kippen in het gebied wijken vaak af van de wilde vorm: ze zijn groter, en wit, zwart, bont of gespikkeld.
Verwarringssoorten
In het gebied met geen andere wilde vogel te verwarren. Het onderscheid tussen verwilderde kippen en de zuivere wilde vorm is in het veld vaak niet te maken.
Leefgebied
Dorpen en erven, tuinen, boerenland en plantages, en plaatselijk bosranden en struweel in de buurt van bewoning. Scharrelt op de grond naar zaden, insecten en afval en slaapt in bomen of struiken.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.
Verspreiding en trek
Vrij rondlopende en verwilderde kippen komen op vrijwel alle eilanden in het gebied voor. Verwilderde populaties zijn beschreven uit het westen van de Dominicaanse Republiek en, minder talrijk, uit Puerto Rico; ook van de Maagdeneilanden, de Bahama's, de Kaaimaneilanden en Guadeloupe zijn veel vrij levende kippen gemeld. Van nature in Zuid- en Zuidoost-Azië, van het noorden van India tot het zuiden van China en Indonesië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Vrij levende kippen zijn op de meeste eilanden in dorpen en bij stranden en restaurants te zien. Vogels die op de wilde vorm lijken zijn het best te herkennen aan de schorre, kortere kraai van de haan.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. In het Caribisch gebied een exoot. Verwilderde kippen kunnen op eilanden concurreren met inheemse grondvogels en eieren of kleine dieren eten; over de omvang van zulke effecten in het gebied is weinig bekend.
Wetenschappelijke naam
Gallus gallus | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Phasianus Gallus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Gallus werd in 1760 ingevoerd door Brisson. Gallus is het Latijnse woord voor 'haan'. gallus is Latijn voor 'haan'; de soortnaam herhaalt de geslachtsnaam. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Côn Sơn (Pulo Condor), Vietnam.