Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Donkerkaptiran
Donkerkaptiran | Myiarchus tuberculifer
Dusky-capped Flycatcher | Copetón capirotado
De donkerkaptiran is een van de wijdst verspreide Myiarchus-soorten, van het zuidwesten van de Verenigde Staten tot Argentinië. In het Caribisch gebied komt hij alleen op Trinidad voor, waar de nominaatondersoort leeft. Hij is kleiner dan de andere Myiarchus-soorten van het eiland en houdt zich meer in bos op.
Geluid
Klagende, langgerekte fluittonen, afgewisseld met korte huit-roepen; verder zoemende trillers, krassende reeksen en scherpe of dunne gefloten tonen.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
16–18 cm, met een lichte kuif. De kruin is roetbruin en steekt duidelijk af tegen de donker groenig olijfbruine rug. De vleugels zijn donker met lichte randen, de staart donker grijsbruin met weinig of geen roestbruin. Keel en borst zijn grijs, de buik geel. De snavel is zwart met een lichtere basis, de iris donkerbruin. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De cayennetiran Myiarchus tyrannulus is groter, met een zwaardere snavel, een kruin die nauwelijks afsteekt tegen de rug en roestbruine binnenvlaggen aan de staartpennen; hij leeft in drogere, opener terrein. De Venezolaanse tiran Myiarchus venezuelensis van Tobago is groter en mist de donkere kap. De piraattiran Legatus leucophaius en de bonte tiran Empidonomus varius hebben een gestreepte kop en geen kuif.
Leefgebied
Bos van verschillende typen, secundair bos, bosranden, oeverbos en plantages, van zeeniveau tot in de bergen. Jaagt vanaf een zitplaats in de middelste en hogere lagen van het bos op insecten en neemt ook kleine vruchten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.
Verspreiding en trek
In het Caribisch gebied alleen op Trinidad, vooral in de beboste heuvels en bergen. Buiten het gebied van het zuidwesten van de Verenigde Staten door Mexico en Midden-Amerika tot in een groot deel van Zuid-Amerika, zuidelijk tot het noorden van Argentinië en het zuidoosten van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Bosranden en bospaden in de Northern Range van Trinidad. De klagende fluittoon is het beste aanknopingspunt; de vogel zelf zit vaak hoog en is dan te herkennen aan de geringe grootte en het contrast tussen donkere kap en rug.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is wijdverspreid en verdraagt secundair bos en plantages.
Wetenschappelijke naam
Myiarchus tuberculifer | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)
D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als T[yrannus] tuberculifer; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myiarchus werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. Myiarchus is Grieks, van muia 'vlieg' en arkhos 'heerser': 'vliegenvorst'. tuberculifer is Latijn, van tuberculum 'knobbeltje' en -fer 'dragend'; waar de 'knobbel' op slaat, is onduidelijk. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guarayos, Santa Cruz, Bolivia.