Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Venezolaanse tiran

Venezolaanse tiran | Myiarchus venezuelensis

Venezuelan Flycatcher | Copetón venezolano

De Venezolaanse tiran is een middelgrote Myiarchus van het noorden van Colombia en Venezuela, die in het Caribisch gebied op Tobago voorkomt. Hij lijkt sterk op de kortkuiftiran en de Panamatiran van het vasteland en is in het veld vrijwel alleen op geluid en verspreiding van verwante soorten te onderscheiden.

Venezolaanse tiran (Myiarchus venezuelensis)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De ochtendzang is een herhaalde reeks klagende fluittonen. Verder herhaalde, hikkende roepen, raspende geluiden en gefloten tonen met een rasp. Het geluid is het belangrijkste kenmerk tegenover verwante soorten.

Luister: ZangXC1090056

Opname: Rosa Elena Albornoz @rosaelena_naturaleza — CC0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

18–19 cm. De bovendelen zijn donker olijfgroen tot bruinig, met een lichte kuif. Teugel en wangen zijn grijs, keel en borst lichtgrijs, de buik bleekgeel. De vleugels zijn donker, met roestbruine randen aan de handpennen en lichtere randen aan de dekveren. De staart is donker, met hooguit weinig roestbruin. Snavel en poten zijn zwart. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De cayennetiran Myiarchus tyrannulus, die ook op Tobago voorkomt, is iets groter en zwaarder gesnaveld, heeft duidelijk roestbruine binnenvlaggen aan de staartpennen en een geler buik; zijn roepen zijn scherper en raspender. De donkerkaptiran Myiarchus tuberculifer van Trinidad is kleiner, met een donkere kap. De tropische koningstiran Tyrannus melancholicus heeft geen kuif, een gevorkte staart en een veel geler borst.

Leefgebied

Droog en halfgroen loofbos, bosranden, oeverbos en verstoord terrein zoals plantages en tuinen, van zeeniveau tot enkele honderden meters. Jaagt vanaf een zitplaats in de middelste laag op insecten en eet ook kleine vruchten. Broedt, zoals andere Myiarchus-soorten, in boomholten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.

Verspreiding en trek

In het Caribisch gebied op Tobago. Buiten het gebied in het noorden van Colombia en in het noorden van Venezuela, met losse populaties onder meer op Isla Margarita en in de staat Bolívar.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,18° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Bosranden en het lagere bos van Tobago, vooral in de vroege ochtend wanneer de vogels zingen. Bij een Myiarchus op Tobago is het goed om op het geluid en op de hoeveelheid roestbruin in de staart te letten, om de soort van de cayennetiran te onderscheiden.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort verdraagt verstoord bos, plantages en tuinen.

Wetenschappelijke naam

Myiarchus venezuelensis | Lawrence, 1865

Lawrence beschreef de soort in 1865 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Myiarchus werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. Myiarchus is Grieks, van muia 'vlieg' en arkhos 'heerser': 'vliegenvorst'. venezuelensis verwijst naar Venezuela, de herkomst van het type. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Meer van Valencia, Carabobo, Venezuela.