Alle soorten › Zangvogels › Zwaluwen › Grijsborstpurperzwaluw
Grijsborstpurperzwaluw | Progne chalybea
Grey-breasted Martin | Golondrina acerada
De grijsborstpurperzwaluw is de purperzwaluw die op Trinidad en Tobago het hele jaar aanwezig is, en daar in steden, dorpen en open land algemeen. De Caribische purperzwaluw is er vooral in het broedseizoen, de purperzwaluw alleen op doortrek. Buiten Trinidad en Tobago is de soort in het gebied zeldzaam of een dwaalgast.
Geluid
Een gorgelend tsjiew-tsjiew en een reeks kwetterende en krassende tonen, vooral rond de nestplaats en vroeg in de ochtend. De roep lijkt op die van de Caribische purperzwaluw.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto
Herkenning
16–18 cm, een forse zwaluw met brede vleugels en een gevorkte staart. Het mannetje is van boven glanzend staalblauw tot blauwzwart; keel, borst en flanken zijn grijsbruin en gaan geleidelijk over in de witte buik en onderstaartdekveren. Het vrouwtje is doffer, met minder glans op de bovendelen en een lichtere, grijzere keel en borst. Jonge vogels zijn van boven dofbruin. De vlucht wisselt fladderen af met zweven; vaak in groepen.
Verwarringssoorten
Het mannetje van de Caribische purperzwaluw Progne dominicensis is op kop, keel en borst geheel blauwzwart, met een scherp afgezette witte buik; het vrouwtje lijkt sterk op de grijsborstpurperzwaluw, maar heeft een donkerder bruine borst die scherper tegen de witte buik afsteekt. De purperzwaluw Progne subis, een doortrekker, is groter; het mannetje is geheel blauwzwart, het vrouwtje heeft een grijzige halsband, een licht voorhoofd en vaak donkere streepjes op de onderdelen. De bruinborstzwaluw Progne tapera is van boven bruin zonder glans, met een witte keel en een bruine borstband.
Leefgebied
Open land met verspreide bomen, weilanden, rivieroevers, kusten en vooral bebouwd gebied, waar de vogels op draden en daken zitten. Jaagt op vliegende insecten, vaak hoger dan de kleinere zwaluwen. Nestelt in holten: in en onder daken van gebouwen, in oude spechtenholen en in oevers. Het legsel telt meestal twee tot vier eieren.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.
Verspreiding en trek
Standvogel op Trinidad en Tobago, met enige verplaatsingen na het broedseizoen. Meldingen van elders in het gebied, onder meer van de ABC-eilanden en San Andrés, zijn schaars en niet altijd zeker, omdat vrouwtjes van de Caribische purperzwaluw er sterk op lijken. Buiten het gebied van Mexico tot in Argentinië; de zuidelijkste vogels trekken in de zuidelijke winter naar het noorden van Zuid-Amerika.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In Port of Spain en andere plaatsen op Trinidad zitten groepen op draden en daken, vooral 's ochtends actief bij de nestplaatsen. In het broedseizoen, wanneer ook Caribische purperzwaluwen aanwezig zijn, is bij de mannetjes de kleur van keel en borst het eerste kenmerk om op te letten.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Een algemene soort met een zeer groot verspreidingsgebied, die gebouwen als nestplaats gebruikt.
Wetenschappelijke naam
Progne chalybea | (Gmelin, 1789)
Gmelin beschreef de soort in 1789 als Hirundo chalybea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Progne werd in 1826 ingevoerd door Boie. Progne (ook Procne) is de dochter van koning Pandion van Athene uit de Griekse mythe, die in een zwaluw werd veranderd; in het Latijn ook een woord voor 'zwaluw'. chalybea is Latijn voor 'staalkleurig', van Grieks khalups 'staal', naar de staalblauwe glans van de bovendelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.