Alle soorten › Kolibries en gierzwaluwen › Kolibries › Hispaniolamango

Hispaniolamango | Anthracothorax dominicus

Hispaniolan Mango | Zumbador grande

De hispaniolamango is de grote, algemene kolibrie van Hispaniola, in de Dominicaanse Republiek bekend als zumbador grande. Lange tijd werd de populatie van Puerto Rico en de Maagdeneilanden tot dezelfde soort gerekend; sinds 2022 wordt die vrijwel overal als aparte soort beschouwd, de Puerto Ricaanse mango (Anthracothorax aurulentus). Deze tekst behandelt de vogels van Hispaniola.

Hispaniolamango (Anthracothorax dominicus)
Foto: ZankaM — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een herhaald, kort tsip, en een hoge, vloeiende triller.

Luister: VluchtroepXC214512

Opname: Oscar Humberto Marin-Gomez — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

11–13 cm, met een licht gebogen zwarte snavel. Het mannetje is glanzend bronsgroen van boven, met een metaalgroene kin en keel; de rest van de onderdelen is fluweelzwart met een blauwe zweem. De staart is paarsrood tot kastanjebruin met een donkere eindband. Het vrouwtje is eveneens bronsgroen van boven, maar grijs tot vuilwit van onder, het lichtst op de buik; de buitenste staartpennen hebben een donkere band en witte punten.

Verwarrings­soorten

De hispaniolasmaragdkolibrie Riccordia swainsonii is kleiner, met een rechte snavel en bij het mannetje een groene borst met een zwarte vlek; hij leeft vooral in bergbos. De dwergkolibrie Mellisuga minima is veel kleiner, met een korte, rechte snavel. De Puerto Ricaanse mango van Puerto Rico en de Maagdeneilanden is vrijwel gelijk; daar verschilt de groene mango Anthracothorax viridis door de groene onderdelen en de groenkeelkolibrie Eulampis holosericeus door de blauwe borstvlek.

Leefgebied

Een breed scala aan vochtig en droog terrein: open plekken in het bos, secundair bos, droog bos en kuststruweel, koffieplantages met schaduwbomen, tuinen en parken. Vooral in het laagland en op middelhoge hoogte, minder in het hooggebergte. Zoekt bloeiende bomen en struiken, ook in dorpen en steden.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.

Verspreiding en trek

Alleen op Hispaniola, in zowel Haïti als de Dominicaanse Republiek, waar het een algemene standvogel is. De GBIF-kaart toont ook Puerto Rico en de Maagdeneilanden; die waarnemingen horen bij de Puerto Ricaanse mango, die op Puerto Rico, Culebra en de Amerikaanse en Britse Maagdeneilanden voorkomt en op Vieques verdwenen lijkt. Losse meldingen van Dominica en de Kaaimaneilanden zijn niet bevestigd.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,18° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de Dominicaanse Republiek in vrijwel elke tuin met bloeiende struiken en in koffiegebieden, ook in Santo Domingo. Mannetjes vallen op door de zwarte onderdelen; in tegenlicht is de groene keel pas bij nader inzien te zien.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is algemeen en past zich goed aan tuinen, plantages en secundaire begroeiing aan.

Wetenschappelijke naam

Anthracothorax dominicus | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Trochilus dominicus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Anthracothorax werd in 1831 ingevoerd door Boie. Anthracothorax is Grieks, van anthrax 'kool' (dus 'zwart') en thōrax 'borst', naar de zwarte middenstreep op borst en buik. dominicus verwijst naar Santo Domingo, de oude naam voor Hispaniola, niet naar het eiland Dominica. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Hispaniola.