Alle soorten › Hoenderachtigen › Tandkwartels › Kuifbobwhite

Kuifbobwhite | Colinus cristatus

Crested Bobwhite | Colín crestudo

De kuifbobwhite is een kleine kwartel met een spitse kuif, die in het gebied alleen op Aruba en Curaçao van nature voorkomt. Op beide eilanden is hij een vertrouwde vogel van het droge struikland, in het Papiamento patrishi genoemd. Groepjes lopen vaak in het open over paden en wegen.

Kuifbobwhite (Colinus cristatus)
Foto: Daisyree Bakker — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Het mannetje roept in de broedtijd een snel, schor, drielettergrepig kwoit-bob-wiet of een tweelettergrepig o-wiet, vaak vanaf een lage struik of steen. Groepjes houden contact met zachte roepjes.

Luister: ZangXC1092386

Opname: Jelle Scharringa — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

18–22 cm, rond en kortstaartig, met een spitse kuif. De bovendelen zijn bruin, met grijze, zwarte en lichte vlekken. De onderdelen zijn roodbruin tot okerkleurig, dicht bezet met witte en zwarte vlekjes. Het mannetje heeft een lichte, roomwitte tot okerkleurige kuif en voorkop en een sterk getekende kop; het vrouwtje lijkt sterk op het mannetje maar is bruiner. Vliegt bij verstoring snorrend op en valt na korte afstand weer in.

Verwarrings­soorten

Op Aruba en Curaçao is er geen andere kwartel. De Virginiaanse boomkwartel Colinus virginianus van Cuba, de Bahama's en Hispaniola mist de spitse kuif en heeft geschubde onderdelen; de twee komen nergens samen voor.

Leefgebied

Droog doornstruweel en cactusbegroeiing, open grasland, braakliggend terrein, erven en tuinen aan de rand van bebouwing. Leeft in paren of groepjes op de grond en eet zaden, scheuten en insecten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.

Verspreiding en trek

Van nature op Aruba en Curaçao, met de nominaatvorm C. c. cristatus; op Bonaire ontbreekt de soort. Ingevoerd op Puerto Rico, de Amerikaanse Maagdeneilanden en Mustique in de Grenadines; van daar zijn weinig recente waarnemingen. Buiten het gebied in het noorden van Zuid-Amerika, in Colombia, Venezuela, de Guyana's en het noorden van Brazilië, en plaatselijk in Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,18° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op Aruba en Curaçao in de cunucu en het droge struikland, onder meer in het Nationaal Park Arikok op Aruba en het Christoffelpark op Curaçao, vooral vroeg in de ochtend wanneer de mannetjes roepen. Groepjes steken vaak lopend paden en wegen over.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Op Aruba en Curaçao algemeen. In het grootste deel van het areaal lijkt de populatie stabiel of toe te nemen.

Wetenschappelijke naam

Colinus cristatus | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Tetrao cristatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Colinus werd in 1820 ingevoerd door Goldfuss. Colinus gaat terug op het Nahuatl zōlin, 'kwartel'. cristatus is Latijn voor 'gekuifd', naar de opvallende kuif. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Curaçao.