Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Roodkeelamazone

Roodkeelamazone | Amazona arausiaca

Red-necked Amazon | Amazona gorjirroja

De roodkeelamazone is een van de twee amazonepapegaaien van Dominica en komt alleen daar voor. Lokaal heet hij jaco. Hij is kleiner en talrijker dan de keizeramazone of sisserou, met wie hij het bergbos deelt. Na orkaan David in 1979 waren er nog maar zo'n 150 over; dankzij bescherming herstelde de populatie zich.

Roodkeelamazone (Amazona arausiaca)
Foto: CareAhLine — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

Ruwe, krijsende roepen met een hoge uithaal, meestal in tweelettergrepige noten als kreh-ah, in de vlucht en rond de nestboom. Het actiefst van zonsopkomst tot rond tien uur en na vier uur 's middags.

Luister: RoepXC1087502

Opname: Garrett Yocklin — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

Ongeveer 40 cm, fors, met een vrij korte, brede staart. Grotendeels donker flesgroen. Voorhoofd, teugel en de omgeving van het oog zijn blauwviolet, de veren van kruin en hals hebben donkere randjes. Op de keel zit een rode tot oranjerode vlek, die in grootte varieert. In de armpennen zit een rode vleugelspiegel. De staart is groen met een gele band. Snavel en poten zijn grijs. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

Op Dominica alleen de keizeramazone Amazona imperialis: die is duidelijk groter, met een donkerpaarse kop, hals en onderdelen en een donker roodbruine staart. In de vlucht zijn het groene lichaam en de rode vleugelspiegel de beste kenmerken van de roodkeelamazone. De Sint-Lucia-amazone A. versicolor en de Sint-Vincentamazone A. guildingii komen op Dominica niet voor.

Leefgebied

Het kronendak van oud regenwoud en bergregenwoud, vooral op de hellingen van Morne Diablotin en in het Nationaal Park Morne Trois Pitons; daarnaast randbos en aangrenzend landbouwgebied op lagere hoogte. Eet vruchten, waaronder citrus, bloemen, knoppen en zaden. Broedt van januari tot maart in holtes van grote, oude bomen; de jongen vliegen uit van mei tot juli. Paren blijven jarenlang trouw aan hun nestplaats. Buiten de broedtijd zwerven groepen van dertig of meer vogels achter het voedsel aan.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.

Verspreiding en trek

Endemisch op Dominica. Het kerngebied ligt in het noorden rond Morne Diablotin en in het centrum in Morne Trois Pitons. Met het herstel van de populatie verscheen de soort ook in lager gelegen bos en landbouwgebied richting de noordwest- en noordoostkust. Buiten Dominica komt hij niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,18° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs het Syndicate-pad aan de westflank van Morne Diablotin, vroeg in de ochtend, wanneer de vogels roepend over het bos vliegen en in boomtoppen landen. Vanaf uitzichtpunten boven het kronendak is de kans het grootst; daar is soms ook de keizeramazone te zien.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar (VU). Jacht en vangst voor de handel waren vroeger de grootste bedreigingen. Na orkaan David groeide de populatie van zo'n 150 vogels tot 750–800 in 2003 en ongeveer 1200 in 2017. Orkaan Maria trof Dominica in datzelfde jaar zwaar; de soort overleefde, maar de huidige populatie wordt geschat op 850–1000 volwassen vogels. Orkanen en ontbossing voor landbouw blijven de belangrijkste bedreigingen.

Wetenschappelijke naam

Amazona arausiaca | (Müller, 1776)

Müller beschreef de soort in 1776 als Psittacus arausiacus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Amazona werd in 1830 ingevoerd door Lesson. Amazona komt van 'Amazone', de Franse naam die Buffon aan diverse tropisch-Amerikaanse papegaaien gaf, omdat ze uit het Amazonegebied kwamen. arausiaca komt vermoedelijk van Arausio, de Romeinse naam van Orange in Zuid-Frankrijk: Statius Müller noemde de vogel 'Pomeranzen-Parkit' ('oranjeparkiet'), naar de oranjerode keel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Dominica.