Alle soorten › Zangvogels › Vinkachtigen › Violette organist

Violette organist | Euphonia violacea

Violaceous Euphonia | Eufonia violácea

De violette organist is de meest verbreide organist van Trinidad en Tobago en een soort van bos en plantages in het oosten van Zuid-Amerika. Hij staat bekend om zijn gevarieerde zang, waarin hij geluiden van andere vogels nabootst. Om die zang wordt hij gevangen en als kooivogel gehouden.

Violette organist (Euphonia violacea)
Foto: Dario Sanches from São Paulo, Brazil — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een gevarieerde, lange zang van muzikale tonen, piepjes, gekwetter en nagebootste geluiden van andere vogels. De roep is een kort, helder die-die.

Luister: ZangXC1163765

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

10–12 cm, gedrongen, met een korte staart en een korte, dikke snavel. Het mannetje is glanzend blauwzwart van boven, met een diep goudgeel voorhoofd dat niet tot achter het oog doorloopt, en diep goudgele keel en onderdelen. Het vrouwtje en jonge vogels zijn olijfgroen van boven en groenachtig geel van onder, zonder duidelijke tekening.

Verwarrings­soorten

Het mannetje van de Trinidadorganist Euphonia trinitatis is kleiner, heeft een blauwzwarte keel en een gele kruin tot ver achter het oog. Het vrouwtje van die soort heeft een grijze baan over borst en buik. Andere organisten zijn op Trinidad en Tobago zeldzaam.

Leefgebied

Vochtig bos, bosranden, secundair bos en plantages van cacao en citrus, ook in tuinen met fruitbomen. Eet vooral kleine vruchten, met name van maretakken, epifytische cactussen en Cecropia, en slechts zelden insecten. Leeft in paren of kleine groepjes.

Verspreiding en trek

Op Trinidad en Tobago een vrij algemene standvogel, op beide eilanden. Verder in het oosten van Venezuela, de Guyana's en het oosten van Brazilië tot Paraguay en het noordoosten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,18° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op Trinidad in het Northern Range, bijvoorbeeld langs de weg van Arima naar Blanchisseuse, en op Tobago in het Main Ridge-bos. Het mannetje zingt vanaf een hoge, open zitplaats; de wisselende zang met nabootsingen is het beste aanknopingspunt.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Op Trinidad en Tobago leidt de vangst voor de kooivogelhandel plaatselijk tot lagere aantallen; het moeilijk toegankelijke bos biedt de soort enige bescherming.

Wetenschappelijke naam

Euphonia violacea | (Linnaeus, 1758)

Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Fringilla violacea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Euphonia werd in 1806 ingevoerd door Desmarest, A-G. Euphonia is Grieks, van eu 'goed' en phōnē 'geluid': 'welluidend', naar de aangename roep. violacea is Latijn voor 'violet, paarsachtig', naar de glanzend violetblauwe bovendelen van het mannetje. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suriname.